Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 195

de 21 handtekeningen, waaronder die van Kuyper en Lohman, en bijna

3000 namen van allen die aan het geschenk hadden bijgedragen. Op de

penanten van de boekenkast waren twee figuren van geuzen aange-

bracht en er bovenop prijkte een bronzen beeld van Groen van Prinste-

rer. (Nu staat die kast met het beeld van Groen op de studiezaal Oude

Drukken van de Bibliotheek der Vrije Universiteit, tevens studiezaal van

het Documentatiecentrum Nederlands-Protestantisme.)

Deze demonstratie betrof een man die vaak individualistisch en onbe-

rekenbaar optrad, maar die het vertrouwen genoot van de kleine luyden

achter Groen en daarna achter Kuyper. Lohman had steeds met hem

moeten samenwerken, maar Lohman had op een meer genuanceerde

manier het landsbelang en het partijbelang voor ogen dan Keuchenius.

Als minister moest Lohman optreden tijdens de ziekte en dood van

koning Willem IIL Honderden stukken bleven in 't Kabinet des Konings

onafgedaan liggen. Tijdens het optreden van koningin-regentes Emma,

ontstond een hevige verdeeldheid over de wet inzake de persoonlijke

dienstplicht. De verdere samenwerking tussen katholieken en anti-

revolutionairen werd daardoor vrijwel onmogelijk.

In augustus 1891 trad het kabinet-Mackay af, na een liberale stembus-

overwinning. Lohman moest de portefeuille van Binnenlandse Zaken

overdragen aan mr. J.P.R. Tak van Poortvliet. Zijn zetel in de Tweede

Kamer was intussen ingenomen door Keuchenius, zodat Lohman enige

tijd geen kamerlid was.

Lohman had toen hij minister werd, ontslag als hoogleraar gevraagd,

maar de directeuren wilden hem voor de VU behouden en hadden hem,

mede op aanraden van Kuyper, op non-actief gesteld. Zijn zoon, ge-

trouwd met een dochter van Hovy, was inmiddels tot buitengewoon

hoogleraar aan de VU benoemd, ook in de juridische faculteit.

Op 9, 10, 11 en 12 november 1891 volgde het Sociaal Congres, onder

voorzitterschap van Kuyper. Lohman leidde de belangrijkste sectie, nl.

die over het staatkundige aspect van de sociale kwestie. Kater moest

overgehaald worden om mee te doen. Omdat Kuyper er voor gezorgd

had dat het kiesrecht niet op de agenda voorkwam, werd het congres een

demonstratie van eensgezindheid. In zijn slotwoord betrok de voorzitter

die eensgezindheid ook op zichzelf. Hij zei:

'Niets, niets is banger dan bij den strijd voor Christus' eere telkens

te moeten hooren, dat ik persoonlijk in den weg sta aan het saamgaan

der broederen. Niemand dan God alleen weet, hoe vaak ik de vraag heb

overwogen in mijn ziel, of het geen eisch was, mij terug te trekken tot

bevordering der eenheid. . . . Welnu, bij het sluiten van het Congres zeg

ik u: Leert den eisch verstaan der solidariteit: verspilt uw krachten niet

in noodeloos getwist en krakeel. Protestantsche Christenen van Neder-

189

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen