Dr. Abraham Kuyper en de Vrije Universiteit - pagina 53

ginsel op het gebied van de kerk, de staat en het onderwijs.

In 1852 werd het autocratische reglement van de Nederlands Her-

vormde Kerk naar goed liberaal inzicht gewijzigd. Het recht tot het be-

noemen van ouderlingen en diakenen en het beroepen van predikanten

berustte voortaan in principe bij de kerkelijke gemeenten zelf. De over-

gang van oligarchie naar democratie in de kerkregering vereiste echter

nog een nadere reglementering. De kerkelijke regenten hadden vijftien

jaar nodig om dat reglement te maken. En toen kon de kerk nog kiezen

tussen het zelf stemmen of de kerkeraad machtigen om zichzelf aan te

vullen. Deze vraag werd de titel van Kuypers eerste brochure: Wat moe-

ten wij doen, het stemrecht aan ons zelven houden of den kerkeraad

machtigen?. Toen hij, schreef hij aan Groen, geen uitgever kon vinden,

wilde hij zijn geschrift verscheuren, maar zijn vrouw bracht de brochure

bij een drukker te Culemborg. Zo trad Kuyper, volgens zijn eigen ver-

haal bijna ondanks zichzelf, in het kerkelijk strijdperk op.

Hij kwam met een geheel eigen geluid, omdat hij enerzijds het liberaal

beginsel van de democratie bestreed en anderzijds toch een redenering

vond om de aangeboden democratische middelen te gebruiken. Daar-

door werd het mogelijk om de orthodoxe richting weer een stem in de

kerken te geven. Met deze vorm van opportunisme trad Kuyper voor het

eerst als orthodox partijman op. Hij ging een stap verder dan Groen en

gebruikte het democratische middel om gelijke rechten voor de ortho-

doxe partij in de kerk op te eisen met het oog op het herstel van de gere-

formeerde richting. Gereformeerd was de oude calvinistische naam van

de Hervormde Kerk.

Groen bedankte hem voor de toegezonden brochure en Kuyper ant-

woordde meteen, op 5 april 1867, met persoonlijke confidenties over

zijn bekering. Over Beesd vertelde hij:

'Veel tegenstand in mijn gemeente, vooral van den Heer dezer

plaats, het ervaren van antipathie eer dan sympathie, de totale ab-

sentie van alle gehechtheid en liefde hier: - het drong me alles al

meer om het steeds dieper te voelen hoe arm 't hart blijft, zoolang

het den vriend van zondaren niet kent en niet bezit.'

Hij wilde met zijn brief het hart van Groen bereiken. Door deze vertrou-

welijke brief met zijn bekeringsgeschiedenis vroeg hij of Groen een va-

derlijke vriend voor hem wilde zijn.

Groen was in hetzelfde jaar geboren als vader Kuijper. Hij had geen

kinderen. Groen zond hem een exemplaar van zijn boek Ongeloof en

Revolutie en zijn portret. Een maand later kreeg Kuyper een geldbedrag

van Groen, om in Engeland onderzoek te doen naar de vluchtelingenge-

49

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen