Bijzondere studenten - pagina 14
40 jaar studentenbeweging aan de Vrije Universiteit
eigen. Het gros van de studenten heeft nauwelijks aandacht voor algemeen
maatschappeHjke problemen, hoewel deze onmiskenbaar hmi weerslag hebben op het
universitaire bestel. Een faktor die hier zeker toe bijgedragen heeft, is de bestaande
traditie van een universiteit die buiten de politiek staat. Deze ideologie, die men
niet alleen binnen de universiteiten aanhangt, waar men belang hecht aan een grote
mate van autonomie, wordt ook door de overheid beleden.
Vanaf halverwege de jaren vijftig, wanneer de universiteiten zich uitbreiden en
het aantal studenten snel toeneemt, raken de bestaande verhoudingen in de studen-
tenwereld steeds duidelijker achterhaald. De traditionele organisaties zijn, vanuit
hun konservatieve en a-poUtieke opvattingen, niet de aangewezen groepen om de
belangen te behartigen van een groeiende groep studenten, wier belangen steeds
sterker overeenkomen als gevolg van een overeenkomstige sociaal-ekonomische
positie.
Hoewel onder een deel van de studenten zeker sprake is van een groeiend
klassebevwstzijn, is dit niet direkt een algemeen gevoel. Deze bewustzijnsveran-
dering ontwikkelt zich slechts langzaam en voor een deel binnen de bestaande
organisaties, die hun aktiviteiten wel steeds duidelijker afstemmen op de veran-
derende omstandigheden. Langzamerhand rijpt onder een groot deel van de studenten
de opvatting dat hun sociaal-ekonomische belangen samenvallen, waardoor we een
overgang zien van een toestandsklasse naar een mentaliteitsklasse, en de groep een
koOektiviteit kan vormen.'^ Deze ontwikkeling is een noodzakelijke voorwaarde voor
het ontstaan van studentenorganisaties als sociale beweging. Het is dan ook niet
verwonderlijk dat de onvrede over de beperkingen van studentenorganisaties leidt
tot de oprichting van de Studentenvakbeweging (SVB), de organisatie die als kataly-
sator van een bewustzijnsverandering onder studenten gezien kan worden.
HET ONfTSTAAN VAN SOCIALE BEWEGINGEN
"Een sociale beweging is een groepering van mensen die op grond van gemeen-
schappelijke waarden en overtuigingen proberen door middel van gezamenlijke aktie
de maatschappelijke ontwikkelingen te beïnvloeden door belangrijke veranderingen te
bevorderen of tegen te houden dan wel te beheersen."
Om een bruikbare definitie van sociale beweging te hanteren, hebben we twee
bestaande definities geïntegreerd. De definitie die Heberle en Kilian introduceren
gebruiken we als uitgangspunt. Aan Klandermans ontlenen we de toevoeging "te
beheersen", omdat die getuigt van een aktieve participatie van de beweging en die
zich niet alleen beperkt tot een reaktie op gegeven maatschappeUjke ontwikkelin-
gen.'*
Zoals blijkt uit deze definitie is een sociale beweging gericht op veranderingen,
die enerzijds op korte termijn gerealiseerd worden en anderzijds een in de tijd
verder liggend doel hebben. Veranderingen op korte termijn zijn te realiseren door
middel van akties en protestaktiviteiten, veranderingen op lange termijn veronder-
stellen een zeker emancipatiestreven, gebaseerd op de ondergewaardeerde positie van
de leden van de beweging.
12
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 mei 1989
Publicaties VU-geschiedenis | 228 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 mei 1989
Publicaties VU-geschiedenis | 228 Pagina's