Bijzondere studenten - pagina 28

wordt niet meer als de achterban van de PKV gezien. In 1986 komt het tot een

breuk tussen PKV en SRVU, als de PKV besluit om ondanks de invoering vem de

WWO toch in de Universiteitsraad (UR) zitting te bUjven nemen. Vanuit de SRVU

wordt in 1988 zelfs een eigen kiesvereniging opgericht, De Ondermijning (DOM), die

het failUet van de universitaire demokratie aan de kaak wU stellen.

DE OPRICHTING EN DOELSTELLING VAN DE VRIJE UNIVERSITEIT

Na te zijn ingegaan op de studentenbeweging aan de VU, willen we kort stilstaan

bij het specifieke karakter van de VU. Onzes inziens kan de geschiedenis van de

SRVU niet begrepen worden zonder de specifieke kenmerken van een bijzondere, op

gereformeerde grondslag gebaseerde universiteit. Dit bijzondere karakter van de VU

schept unieke omgemgsvormen en voegt aan de strijd van studenten een extra

dimensie toe.

De oprichting van de VU moet gezien worden als een onderdeel van de strijd die

zich vanaf 1820 binnen de orthodox-protestante geloofswereld voltrekt. Uit onvrede

met de bestaande opleidingsmogelijkheden voor predikanten richten de gereformeer-

den een theologische opleiding op. Gekonfronteerd met een toenemende invloed van

de overheid op deze opleidingen, wordt in 1878 de Vereniging voor Hoger Onderwijs

op Gereformeerde Grondslag in het leven geroepen, die m 1880 besluit een bijzonde-

re universiteit op gereformeerde grondslag te vestigen. De oprichting van de VU kan

gezien worden als een stap in het ememcipatieproces der 'kleine luyden' en vormt

tevens: "een honorering voor het voortschrijdend funktieverlies van de kerk, in dit

geval met betrekking tot de theologische fakulteiten. De funkties van de VU in de

emancipatiestrijd waren braintrust, centrum voor wetenschapsbeoefening en menings-

vorming in de 'calvinistische zin' voor de gereformeerde gezindte en opleidings- en

vormingscentrum voor de toekomstige leiders der volksgroep."^^

Door de geschiedenis heen heeft artikel 2 van de Vereniging, het zogenaamde

grondslagbeginsel van de VU als leidraad voor de inhoud en vorm van onderwijs en

onderzoek aan de Vrije Universiteit gediend. Aan het eind van de vorige eeuw luidt

het als volgt: "De Vereniging staat voor alle onderwijs, dat in hare scholen wordt

gegeven, geheel en uitsluitend op den grondslag der gereformeerde beginselen en

erkent mitsdien als grondslag voor het onderwijs in de Godgeleerdheid de drie

Formulieren van Eenigheid."^^ In de handen van grondlegger en toenmalig Rector

Magnificus Abraham Kuyper blijkt dat dit het instrument bij uitstek is om ideolo-

gische en poütieke opponenten van de VU te weren. De eersten die hiermee gekon-

fronteerd worden, zijn vader en zoon De Savornin Lohman, die gedwongen worden

ontslag te nemen omdat in hun onderwijs de gereformeerde grondbeginselen niet

voldoende tot uiting zouden komen. Zo bUjkt de doelstelling niet alleen 'souve-

reiniteit in eigen kring' te bewerkstelligen, maar tevens als spUjtzwam binnen de

gereformeerde wereld te dienen. Toepassing van een dergelijk artikel betekent in

feite: "Een versmalling van de confessionele basis van de VU; een binding van

wetenschappelijk onderwijs aan een bepaalde calvinistische traditie en een sacralise-

ring van de wetenschap...

De VU wordt steeds meer 'kerkeüjk-gereformeerde mstelling' hetgeen bezegeld

wordt door de "in 1903 in het Huishoudelijk Reglement gestelde eis dat Curatoren en

Directeuren lid moeten zijn van de Gereformeerde Kerken"^^, een maatregel die

eerst in 1948 formeel wordt opgeheven. Het bijzondere karakter van de VU uit zich

ook in de samenstelling van het bestuur. Naast de besturende kolleges. College van

26

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen