Bijzondere studenten - pagina 11
40 jaar studentenbeweging aan de Vrije Universiteit
RENé VAN DEN BERG, INEKE DEURWAARDER, MANS KUIPERS
HOOFDSTUK 1: INLEIDING EN UITGANGSPUNTEN
VERANTWOORDING
Waarom een boek over de studentenbeweging aan de Vrije Universiteit (VU)? Het is
onvoldoende om te verwijzen naar de behoefte van de opdrachtgever om een jubi-
leumboek ter opluistering van zijn veertigjarig bestaan te willen hebben. Dat is
slechts de aanleiding, maar niet de reden geweest waarom wij aan dit karwei zijn
begonnen. Die reden heeft meer te maken met persoonHjke interesse en de wens het
eigen aktieverleden in een breder, historisch kader te plaatsen. Maar er zijn ook
andere, meer algemene feiktoren aan te wijzen. Wanneer we de historiografie van de
studentenbeweging bekijken, dan valt op dat het aantal publikaties beperkt is, zeker
waar het de VU betreft. Wel zijn door de diverse grondraden brochures uitgegeven
over hun eigen verleden, maar geschriften met de distantie van een onderzoeker zijn
hoogst zeldzaam. Ook elders in den lande is weinig geschreven over de geschiedenis
van de grondraden. De weinige aanzetten die er zijn, hebben overwegend een
sociologisch karakter, of behandelen de totale Nederlandse studentenbeweging. Wij
willen het beeld dat van de Nederlandse studentenbeweging is geschetst, komplemen-
teren met een case study over de Studentenraad aan de VU (SRVU). We zijn bij ons
onderzoek uitgegajm van bepaalde vooronderstellingen; een verantwoording voor die
keuzes vindt u verderop in dit hoofdstuk terug. Een aantal vragen die centraal staan
hebben de emancipatietheorie van Hendriks als uitgangspunt. Zijn de voorwaarden
voor een emancipatieproces aanwezig? Welke fases van het emancipatieproces
doorloopt de studentenbeweging aan de VU? Welke faktoren spelen in dit proces een
hoofdrol? In de konklusie zullen we op deze theoretische vragen terugkomen. Net zo
goed als het autorijden zonder autogordels mogeüjk is, laat de rest van het boek
zich overigens goed lezen zonder een uitgebreide bestudering van de theoretische
inleiding. In het tweede hoofdstuk wordt de ontwikkeling van het wetenschappeUjk
onderwijs geschetst. Speciale aandacht gaat uit naar de groei van het aantal studen-
ten, de gevolgen daarvan voor de studentenbeweging en de geschiedenis van de VU.
De hoofdstukken 1, 2 en 6 zijn gezamenhjk geschreven, de hoofdstukken 3, 4 en 5
zijn de resultaten van drie doktoraalskripties en vormen de kern van de bimdel.
Hierin beschrijven we de ontwikkeling van de studentenbeweging tussen 1947 en
1989. We staem stU bij de interne diskussies die gevoerd worden, de zelfopvatting
die de beweging hanteert en de belangrijkste thema's op basis waarvan ze haar
achterban organiseert.
Hoewel het hier de geschiedenis van ruim veertig jaar SRVU betreft, ligt het
zwaartepunt m de periode 1963 tot 1980. Er is een aantal redenen waarom wij dit
tijdvak centraal stellen. Allereerst geldt het praktische argument dat er onvoldoende
tijd was om de periode voor 1963 en die van na 1980 te onderzoeken. Bovendien
menen wij dat het gekozen tijdvak een afgesloten periode betreft die gekenmerkt
wordt door de politisering van de studentenbeweging. Studenten gaan zich meer en
meer bemoeien met de inhoud vem het onderwijs, de bestuurüjke inrichting van de
universiteit en komen nadrukkeüjker op voor him sociaal-ekonomische belangen. Het
jaar 1963 vormt een duidelijke omslag in de geschiedenis van de georganiseerde
studenten. Dat jaar kent de opkomst van de landehjke Studentenvakbewegjng (SVB),
de eerste groepering die haar aanhang op basis van deze thema's organiseert.
Hoewel de werkeUjke invloed van de SVB slechts langzaam doorsijpelt, kunnen we
9
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 mei 1989
Publicaties VU-geschiedenis | 228 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van maandag 1 mei 1989
Publicaties VU-geschiedenis | 228 Pagina's