Bijzondere studenten - pagina 22

dentenorganisaties. Eén van de belangrijkste aspekten in het in 1963 gepresenteerde

Demokratisch Manifest van de SVB is de visie op studenten als Lntellektuele arbei-

ders, waardoor zij recht hebben op een studieloon. In afwachting van de realisering

hiervan dienen de sekundaire facihteiten ten bate van studenten sterk verbeterd te

worden. In dit manifest is de verbetering van de sociaal-ekonomische positie van

studenten het belangrijkste onderwerp (men spreekt dan ook van een urgentiepro-

gramma). Een verwezenHjking van deze ideeën is volgens de SVB slechts mogelijk

wanneer de universiteit zich demokratiseert en daarom is het noodzakelijk allereerst

te komen tot een demokratisering van de Nederlandse Studenten Raad (NSR) en de

instelling van studentemaden aan alle universiteiten. Tegeüjkertijd zou dan de

afbraak vem het 'traditionele studentendom' gereahseerd worden.

De premisse van de SVB dat demokratisering van de NSR onvermijdelijk de

positie van de SVB zou versterken, wordt enkele jaren later door een groep syndi-

kalisten binnen de SVB, waaronder oprichter Ton Regtien, aangemerkt als 'de fout

van '63'. Zij verklaren dat de SVB bij nader inzien in 1963 van de verkeerde

vooronderstelling is uitgegaan, nameUjk dat de bestaande organisaties zich niet

zouden kunnen demokratiseren, waardoor de SVB de enige vertegenwoordigende

organisatie van studenten op zowel landelijk als plaatseUjk nivo zou worden. De

traditionele verenigingen zijn echter wel degeüjk in staat geweest een antwoord te

formuleren op de uitdaging van de SVB. Zij richten landelijke kiesverenigingen op

als de Progressieve Studenten Organisatie (PSO) en het Nederlands Studenten

Accoord (NSA). Deze partijen, waarvan de PSO zich overigens in 1967 terugtrekt

met het gevolg dat een deel van het kader naar de NSA overstapt, maken zich in

korte tijd de belangrijkste programmapunten van de SVB eigen, uitgezonderd de eis

van studieloon, en de SVB heeft moeite zich van de andere partijen te onderschei-

den. Daarnaast verspeelt, nog steeds volgens de syndikalisten, de SVB met het

'parlementje spelen' haar vakbondsachtig karakter en wordt haai aktieradius be-

perkt.^*' Dit zien zij halverwege de jaren zestig bevestigd in een afname van het

ledental van de SVB en een stagnatie in de groei van het aantal zetels in de

grondraden, de demokratisch gekozen studentenorganisaties die de studenten van de

verschillende insteUingen in de NSR vertegenwoordigen. Om deze impasse te door-

breken introduceert de SVB in 1967 het Sindikaal Manifest, waarin de SVB veel

duideüjker dan voorheen haar visie op de funktie van het onderwijs, de positie van

de student binnen de universiteit en maatschappij en het belang van inspraakmoge-

lijkheden voor studenten onderstreept. De nadruk komt te liggen op direkte akties

die zich steeds meer gaan richten op de universiteiten zelf, men gaat 'terug naar de

fakulteiten'. Enerzijds gaat men zich meer bezig houden met de inrichting en de

funktie van onderwijs en onderzoek, ideeën die ook uitgedragen worden door de

Kritische Universiteit (KrU). Het idee van de KrU is afkomstig uit West-Berüjn,

waar de grondraad van de Freie Universitat in 1967 een universiteit binnen de

universiteit organiseert om studenten bewust te maken van de maatschappelijke

konsekwenties van hun vak. Men gaat daarbij uit van de theorieën Vcm Marcuse en

andere leden van de Frankfurter Schule. Anderzijds ijvert de SVB voor een demo-

kratisering van de universitaire organen. Konfrontaties tussen de verschillende

partijen binnen de NSR, en ook op het nivo van de grondraden draaien steeds

sterker rond de doel-middelendiskussie, waarbij de SVB het middel van demonstratie-

ve aktie steeds vaker beproeft en het NSA zich blijft richten op direkte onderhan-

deUngen. De jaarlijkse grondraadsverkiezingen staan steeds in het teken van het

groeiend antagonisme tussen de SVB en het NSA, totdat m 1969 het NSA zich

terugtrekt uit de verkiezingen voor de grondraden en de SVB in de NSR de enige

studentenvertegenwoordiger wordt. Na de grote demokratiseringsbezettingen komt de

20

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen