Vormen, vorming, gevormd - pagina 126

De opzet werkte: na de openbare bijeenkomst waarde cursus mee startte, was het totaal

aantal ingeschreven cursisten gestegen tot boven het gestelde maximum van 35. De

opkomst bleef goed, tot het einde toe.

Doel van de cursus

De cursus richtte zich op alle geïnteresseerde studenten en veronderstelde geen speci-

fieke voorkennis. Het ging ons niet zozeer om de overdracht van kennis, maar om het

aanleren van een andere manier van kijken naar de alledaagse woon- en leefomgeving.

Daarbij werden de verhalen van architecten en stedebouwers zoveel mogelijk in hun

originele vorm aangeboden. Door op bezoek te gaan bij gerealiseerde bouwprojecten,

konden de verhalen bovendien getoetst worden aan de praktijk. De cursus was niet strikt

chronologisch van opzet, maar meer thematisch. "De programmaonderdelen staan

relatief zelfstandig ten opzichte van elkaar, zodat het geen ramp is als je één of meer

onderdelen wegens omstandigheden niet kunt bijwonen", aldus de inleidende tekst van

de cursusmap.

De bedoeling van de cursus was de ontwikkelingen in het denken over de stad in met

name de twintigste eeuw te laten zien. Wat de verschillende stromingen van deze periode

verbindt, is hun vertrouwen in het vermogen van de architectuur en stedebouw om hou-

ding en gedragingen van stadsbewoners in gunstige zin te beïnvloeden.

Wat is er mis met de stad?

Zoals gezegd opende de cursus met een verhaal van de cineast-journalist Jan Vrijman als

inleiding op zijn film Wat is er mis met de stad?, over stadsvernieuwing in een historisch

perspectief. Jaap Kamerling hierover in de Ad Valvas: "Voor Jan Vrijman lijkt eigenlijk

alles mooi als er maar actie en reactie - dialectiek - is. Dat is het wezen van de stad. Het

Parijs van keizer Napoleon was een web van nauwe stegen met armoedige woningen. Ter

meerdere glorie van de keizer en om beter met zijn leger te kunnen manoeuvreren en het

gepeupel onder controle te houden brak architect Haussmann grote delen van de stad af

en bouwde zijn brede boulevards. De armen werden verbannen naar nieuwe huurkazer-

nes aan de rand van de stad. Toen een staaltje van overheidscontrole en onderdrukking,

nu een stedebouwkundig concept dat alom bewonderd wordt. Puur esthetisch gezien een

aardige stedebouwkundige dialectiek van actie en reactie. Confrontatie en dialectiek, de

essentie van de stad. Een bewijs van zijn vitaliteit." Vrijman's film zette de toon voorde

rest van de cursus en zijn provocerende inleiding ontlokte een geanimeerde discussie.

De cursus zelfheeft geen vervolg gekregen. Wel hebben de schrijvers van dit stuk elk

voor zich nog enkele malen excursies geleid in het kader van de Sociale Introduktie.

Bepaalde elementen uit de opzet van de cursus zijn wel overgenomen in latere program-

ma's van het Vormingscentrum, maar dat heeft zich buiten onze waarneming voltrok-

ken. Hieronder volgt een korte en dus onvolledige reconstructie van de chronologische

lijn in de cursus, doorgetrokken tot heden.

Zedelijlie verheffing

Eén van de doelen die de architecten van de Amsterdamse School voor ogen hadden was

de arbeidersklasse op te voeden. Hiertoe gebruikten zij architectuur: "De architectuur

moet krachtig en eenvoudig zijn als verpersoonlijking van het komende klassebe-

wustzijn van den arbeider. De architectuur moet echter niet te stroef zijn, en uit het

uitwendige moet spreken het vriendelijke woonvertrek, waar de arbeider van dikwijls

zware arbeid tot rust in zijn gezin komt. De kleur van het geheel moet van frisheid getui- 124

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen