Vrij van kerk, staat en... verleden - pagina 89

De onrust gaande houden - vragen over identiteit in onze tijd.

W.B. Drees

1. De waarde van onrust.

In een no-nonsens tijd, een tijd waarin het verlangen naar vaart de moge-

lijkheid voor overpeinzingen bedreigt, kan een instelling als de VU van waarde

zijn door onrust gaande te houden. Onrust, maar een andere onrust dan die van

het spitsuur. Onrust door vragen te stellen - bij de zegeningen van de techniek,

bij de menselijkheid van onze samenleving, bij de zin die we aan het leven

wensen te geven, bij de waarden waar we ons op wensen te oriënteren.

In een tijd van pseudo- en instant-religiositeit, van grepen naar zekerheid in

orthodox of alternatief gewaad - kijk maar eens in de kast 'zienswijzen' in de

boekhandel -, kan een instelling als de VU van waarde zijn door de onrust

gaande houden. Onrust, want het maakt onrustig door bij de antwoorden vragen

te stellen - bij de gedachte aan een meer zorgzame maatschappij, een meer

confessionele, meer politieke of juist persoonlijk warmere kerk, een geestelijk

leider, geloof in een geestenwereld, reïncarnatie en wat er zoal de ronde doet.

In een dergelijke tijd - van no-nonsens én instant-religiositeit - is een

universiteit met een levensbeschouwelijke kleur een vreemd gemengd produkt.

Zo'n instelling doorkruist immers de heldere orde, de splitsing tussen weten-

schappers die objectief onderzoek doen en gelovigen die bij een club horen, of

de splitsing tussen het werk van 9.00 tot 17.00 en de innerlijke speurtocht, het

persoonlijke verhaal 's avonds en in het weekend.

2. Wetenschap en levensbeschouwing.

Wat heeft wetenschap te zoeken in een levensbeschouwelijk gekleurde omge-

ving? En omgekeerd, wat zou levensbeschouwing kunnen winnen door zich te

begeven in de wetenschappelijke context?

Wetenschap bedrijven in een levensbeschouwelijke context: al gauw wordt

gedacht, en terecht, aan ethische vragen, de machtsvragen ook rond de weten-

schap. Hoe pakt wetenschap uit in onze situatie, maar ook in de mondiale

context van de menselijke wereldsamenleving en de bedreiging die die betekent

voor de leefbaarheid van deze planeet? Te denken valt ook aan esthetische

vragen. Ik bedoel dan niet alleen de vormgeving van produkten, maar ook de

stijl van sociaal verkeer, als mede het behouden en ontwikkelen van de literaire

cultuur. En ook is er de pastorale vraag, de aandacht voor de individuele mens

en diens existentiële vragen, angsten en verdriet.

Het kan er, denk ik, niet om gaan dat een bijzondere universiteit antwoorden

propageert. De kwestie is veel primitiever; de onrust gaande houden betekent

het volharden in het vermoeden dat er dergelijke normatieve vragen zijn, dat

87

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen