Vrij van kerk, staat en... verleden - pagina 77

religieus geïnspireerde levensbeschouwing èn hun werk en studie aan de

universiteit. Dat is kennelijk een gegeven. Maar eerlijk gezegd: het is een

gegeven dat ik niet echt begrijp. Want geloven, welke vorm het ook aanneemt,

of het bijvoorbeeld meer een vaag verlangen is, of meer 'een zich wel aange-

sproken voelen' door de figuur van Jezus van Nazareth of dat het om een meer

geprononceerd, door kerk en belijdenis geschraagd geloven gaat, in alle vormen

is geloven altijd ook een menselijke instelling; een instelling waaruit spreekt

wat voor iemand de reden van bestaan is, wat zij/hij goed en kwaad vindt, wat

hem of haar ontroert en waarom uiteindelijk alles draait. Kortom, in geloven

komt tot uitdrukking welke zaken in deze werkelijkheid voor ieder letterlijk

van het grootste belang zijn; zo groot dat ze zelfs diezelfde werkelijkheid op

een of andere manier te boven kunnen gaan. Welnu, warmeer je geloven zo

aanduidt, kan ik me eigenlijk niet echt voorstellen dat geloven dan los gemaakt

wordt van de wetenschappelijke studie van de werkelijkheid (en van het leven

dat iemand aan de universiteit leidt, alsof in dat leven geen dingen gebeuren

die naar een 'ultimate concern' wijzen). Geloven, gericht zijn op de dingen in

deze werkelijkheid die soms dezelfde werkelijkheid overtreffen, kan toch niet

los staan van de wetenschappelijke studie van de werkelijkheid? Geloof zoekt

immers verstaan en begrip, niet in de eerste plaats van zichzelf, maar van de

'gewone' werkelijkheid, waaruit dat 'meer dan het gewone' opkomt.

Is deze opvatting - volgens velen een zeer naïeve - nu een legitimatie voor

het bestaan van een bijzondere universiteit? Nee, dat vanzelfsprekend niet! Een

verbinding aanbrengen tussen geloof en wetenschap kan ook individueel en kan

ook op een universiteit zonder bijzondere signatuur. Alleen: Er bestaan nu

eeimiaal bijzondere universiteiten. En dat betekent dat er ook met een groter

gemak dan bij andere universiteiten organisatorische vormen, omgangsvormen,

interesses, culturele codes en personen te vinden zijn die op een of andere

manier geloof en wetenschap op elkaar willen betrekken. Het zou jammer zijn

om die kansen die bijzondere universiteiten nog steeds bieden, te laten liggen,

(b) Klopt de bovenstaande redenering nu eigenlijk wel? Ik denk dat zelfs de

meest welwillende lezer bedenkingen zal hebben. Al was het maar omdat de

redenering letterlijk alleen ten dele kan kloppen. Ze geldt immers alleen voor

dat deel van de universiteitsbevolking dat om zo te zeggen vanuit het geloof

naar de wetenschap toe denkt. En de redenering gaat dus voorbij aan dat deel

dat helemaal niet vanuit het geloof naar de wetenschap toe denkt. En precies

het feit dat die laatste groep steeds groter wordt, vormt de diepste reden

waarom de vraag naar het afschaffen van het bijzondere überhaupt gesteld

wordt.

Maar het punt dat ik hier wil verdedigen is dat niet alleen geloof naar

wetenschap zoekt en dat geloof dus een belang bij wetenschap heeft, maar ook

omgekeerd, dat juist om wetenschappelijke redenen een verbinding van

universiteit en wetenschap met geloof goed kan zijn. Ik denk dat de huidige

75

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen