Vormen, vorming, gevormd - pagina 16

Hoofdstuk 1 Mans Kuipers en Madeleine Curfs

En toen kwam het Vormingscentrum...

Studeren aan de Vrije Universiteit van 1880 tot 1967

Studenten aan de Vrije Universiteit zijn er al vanaf 1880. Het in 1967 opgerichte

Vormingscentrum is dus een vrij recente studentenvoorziening. Hoewel dit boek

vooral handelt over de geschiedenis van het Vormingscentrum willen we ook aan-

dacht besteden aan de voorgeschiedenis. Hoe leefden en studeerden de studenten

aan de VU vóór 1967, hoe organiseerden ze zich en waarom ontstonden na de

Tweede Wereldoorlog voorzieningen op de gebieden van sport, huisvesting, cultuur,

gezondheidszorg en vorming?

De 'kleine luyden' stichten een universiteit

20 oktober 1880. Eindelijk is het zover: Abraham Kuyper opent met zijn rede Souverei-

niteit in eigen kring een bijzondere universiteit op gereformeerde grondslag, de Vrije

Universiteit. Vrij, legt Kuyper uit, betekent in dit geval vrij van invloed van de staat en

van de Nederlands-Hervormde kerk.

De oprichting van deze universiteit is een belangrijke stap in het emancipatieproces van

gereformeerd Nederland. Deze "gereformeerden" zijn orthodoxe calvinisten, die zich

omstreeks 1834 van de Nederlands-Hervormde Kerk hadden afgescheiden uit protest

tegen moderne theologische tendenzen. Onder leiding van Groen van Prinsterer [1801-

1876] vormen zij ook een eigen politieke partij, de Anti-Revolutionaire Partij (A.R.P.).

Deze partij ontwikkelt zich onder leiding van Abraham Kuyper [ 18 37-1920] tot dé verte-

genwoordiger van de gereformeerden in Nederland. In 1876 neemt de Tweede Kamer

een nieuwe wet op het Hoger Onderwijs aan, die het stichten van bijzondere universi-

teiten mogelijk maakt. De gereformeerden grijpen hun kans en richten de "Vereeniging

voor Hoger Onderwijs op Gereformeerde Grondslag" op. De grondslag staat in artikel

2 omschreven: "De Vereeniging staat voor alle onderwijs, dat in hare scholen wordt

gegeven, geheel en uitsluitend op den grondslag der gereformeerde beginselen en erkent

mitsdien als grondslag voor het onderwijs in de Godgeleerdheid de drie Formulieren van

Eenigheid."'

Toen iedereen Je l<ende: studeren aan de VU, 1880 • 1940

De Vrije Universiteit begint heel bescheiden, met drie studenten. Het onderwijsaanbod

is in de eerste jaren niet echt groot: je kunt alleen theologie, letteren of rechten studeren.

In 1885 krijgt de VU een eigen gebouw: Keizersgracht 162. In dit gebouw zijn niet alleen

collegezalen aanwezig, maar ook een zogenaamd Hospitium. Daar kunnen achttien 14

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen