Vormen, vorming, gevormd - pagina 17

studenten van minder draagkrachtige ouders tijdens hun studententijd wonen, in de gaten

gehouden dooreen huismeester. Van gezamenlijk ontbijt tot avondgebed is het leven van

deze studenten geregeld.

Het aantal studenten neemt gestaag toe. In 1905 zijn er 180 studenten en twaalf

hoogleraren. De universiteit is zo klein, dat iedereen elkaar kent. Te vaak afwezig zijn

bij college is niet raadzaam, omdat dat de hoogleraar zéker opvalt, en je het op tentamen

dan moet bezuren - alle tentamens zijn namelijk mondeling. Studeren is in deze periode

voornamelijk mannenwerk: pas in 1905 gaat voor het eerst een vrouw aan de VU

studeren. In 1918 volgen nummer twee en drie. Daarna gaat het sneller, in 1940 zijn 80

van de ongeveer 600 studenten vrouw.

Het studentenleven aan de VU onderscheidt zich niet wezenlijk van dat aan andere

universiteiten in Nederland. Ook op de VU wordt al snel een 'Corps' opgericht, waarvan

vrijwel iedereen lid wordt. De weinige studenten die geen lid zijn worden denigrerend

'knorren' of' varkens' genoemd; ze moeten het knap moeilijk gehad hebben in het kleine

VU-wereldje.

De activiteiten van het Corps zijn velerlei: er zijn oratorische clubjes, je kunt er roeien,

schermen, aan gymnastiek doen en natuurlijk zijn er disputen: subgroepjes waarmee je

de kroeg in duikt. Hoewel soms discussies oplaaien over de vraag of zaken als drank en

ontgroening wel passen in het gereformeerde milieu, is de meerderheid van de VU-

bevolking tevreden met de gang van zaken.

Studeren is tot 1940 een voorrecht dat slechts voor weinigen is weggelegd. De studenten-

aantallen voor heel Nederland illustreren dat: ^

Jaar Aantal studenten:

1880 1.400

1900 2.800

1920 8.500

1937 12.500

Het zou niet terecht zijn om de studenten van voor de Tweede Wereldoorlog af te

schilderen als lieden die alleen maar in onderwijs, sporten en de kroeg geïnteresseerd

zijn. Buiten de verplichte studieonderdelen doet men wel degelijk aan vorming. Eén van

de belangrijkste organisaties waarbinnen deze vorming plaatsvindt is de Nederlandsche

Christen-Studenten Vereeniging (NCSV), opgericht in 1896. Deze vereniging orga-

niseert kampen en weekends waarin (natuurlijk) over het geloof gepraat wordt, maar ook

over actuele zaken in samenleving en cultuur. 2to wordt al in 1931 gepraat over de grote

gevaren die de opkomst van het nationaal-socialisme in Duitsland met zich brengt.

Een speciaal Vormingscentrum? Nee, dat heeft men nog niet nodig.

Het studentenleven en de Tweede Wereldoorlog

Nadat Nederland op 14 mei 1940 gecapituleerd heeft proberen de meeste mensen zo

goed en zo kwaad als dat gaat hun normale leven te hervatten. Ook op de universiteiten

lijkt het leven z'n gewone gangetje te gaan: op de VU beginnen 21 mei de colleges weer.

Pas in november 1940 wordt duidelijk dat de Duitse bezetter zich ook met de

universiteiten wil bemoeien: alle joodse hoogleraren worden ontslagen. En met ingang

van het studiejaar 1941/42 geldt een studentenstop voor alle joodse studenten. Van maart

1942 dateert het eerste universitaire verzet tegen de Duitsers. Dan organiseert de Leidse

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen