Vrij van kerk, staat en... verleden - pagina 55

Ze moeten daar niet praten in termen van "afschaffen".

J.A. Montsma

Om te beginnen wil ik afstand nemen van de vraag of het bijzondere van de

VU afgeschaft moet worden. Met de plompe term "afschaffen" kan ik niet

overweg; daarom houd ik het liever op de wel zo aardige vraag of het bijzon-

dere, de christelijke signatuur van de VU moet blijven. Om tot een antwoord

op de zo gestelde vraag te komen moet ik langs drie punten.

Het eerste punt ligt in het gegeven dat de christelijke identiteit van de VU een

steeds vagere zaak wordt. Dat laat zich uiteraard verklaren. Het begrip "chris-

telijk" is ontdaan van zijn confessionele bepaaldheid en wordt in een zo

algemene zin gehanteerd dat het nog maar weinig identificeert. Voorts blijkt

"christelijk" slechts marginaal iets uit te maken voor de wetenschapsbeoefe-

ning; die heeft haar eigen circuit. Maar de directe oorzaak achter de vervaging

is nog een andere. Beslissend voor een christelijke universiteit is dat zij een

gemeenschap is van mensen die hun werk doen vanuit een door de bijbel en de

christelijke traditie gevoede levensovertuiging. Dat is bij de VU niet meer het

geval, eenvoudig omdat zij vanuit haar christelijke achterland niet meer te

bemensen is. De redenering is simpel en dwingend: wil de VU een christelijke

universiteit zijn, dan moet ze er allereerst voor zorgen dat ze een universiteit

is; daarvoor moet zij in toenemende mate een beroep doen op mensen die de

christelijke levensovertuiging niet zijn toegedaan. Deze situatie zal voorlopig

de weg van de VU bepalen. Ik bedoel dan de weg naar voren toe, want een

weg terug is er niet.

Mijn tweede punt ligt in de overweging dat de geschetste situatie niet weg-

neemt dat een christelijke universiteit nog steeds als een groot en zelfs noodza-

kelijk goed beschouwd kan worden. Ik denk dan aan een gemeenschap die

uitgaat van de religieus-ethische grond en strekking van het vragen naar mens

en wereld, en die inderdaad gemotiveerd wordt door het willen dienen van God

en zijn wereld. Een gemeenschap die de tijd neemt voor de vraag waar wij met

onze wetenschapsbeoefening eigenlijk op uit zijn. Voor die vraag hoeft men

geen christen te zijn; evenmin voor de vraag wat er in onze cultuur met de

mens gebeurd is. Maar naar hun aard moeten die vragen ook nadrukkelijk

vanuit de christelijke traditie aan de orde gesteld worden. En omdat zij in

onderzoek en onderwijs geen vragen naast, maar in alle andere zijn, zouden zij

ook niet de zorg van een aantal geïnteresseerden of van enkele faculteiten

moeten zijn, maar van de universiteit als geheel. Daarom: christelijke universi-

teit.

53

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen