Vrij van kerk, staat en... verleden - pagina 105

Het bijzondere: een kwestie van geloofwaardigheid.

E.H. van Olst

Deze vraag roept ambivalente gevoelens op omdat, afhankelijk van wat onder het

'bijzondere' verstaan wordt, zowel een positieve als een negatieve beantwoording

mogelijk is. Wat is het "bijzondere' c.q. wat zou het kunnen zijn, en hoe wordt het

geoperationaliseerd? In de praktijk komt dit gegeven met name aan de orde bij

benoemingsprocedures wanneer de vraag wordt gesteld of betrokkene kan instemmen

met de doelstelling van de VU. Het wordt steeds moeilijker om 'instemmers' te vinden

en de dispensatieregeling moet steeds vaker worden toegepast. Er is weinig

verbeeldingskracht voor nodig om te bedenken dat op korte termijn instemming

eerder uitzondering dan regel zal zijn. En waar geen instemmers met het "bijzondere'

meer zijn zal dat 'bijzondere' vanzelf verdwijnen. Afschaffen is in dat geval niets

anders dan een erkenning van een bestaande toestand.

Toch is deze benadering weinig bevredigend omdat stilzwijgend uitgegaan wordt

van de veronderstelling dat er weinig of geen problemen waren toen er nog voldoende

'instemmers' beschikbaar waren. Dat is echter maar schijn.

Op de vraag van een afgewezen niet-instemmer na verloop van tijd in welk opzicht

de uitvoering van de taakstelling door de benoemde instemmer verschilde, op welke

wijze daarin de doelstelling zich manifesteerde, kon zelden een bevredigend antwoord

worden gegeven. Zeer veel instemmers waren afkerig van een programmatische

benadering. Het moest een persoonlijk gevoelen blijven, een herkenbare 'nestgeur'

die verder weinig repercussies diende te hebben. Alleen persoonlijke instemming

werd (en wordt) gevraagd. Gevolg was dat er nauwelijks een systematische bezinning

op gang is gekomen op de verhouding tussen levens en wereldbeschouwing, cultuur,

enerzijds en wetenschap anderzijds.

Niettemin moet gezegd worden dat hier fundamentele vragen aan de orde zijn, vragen

die in steeds bredere kring als urgent worden ervaren. Er is een toenemende

belangstelling in onze samenleving voor zingevingsvragen waar de wetenschap als

zodanig geen antwoord op heeft. Was in het verleden persoonlijke instemming al

een te smalle basis voor het op gang brengen van een systematische bezinning op

genoemde vragen, in de huidige situatie is er voor de individuele onderzoeker vrijwel

geen ruimte meer voor activiteiten buiten het voorwaardelijk gefinancierde onderzoek.

Bovendien heeft lang niet elke wetenschapper affiniteit met levensbeschouwelijke

en wijsgerige vragen.

Een en ander neemt niet weg dat, mede gezien het grote belang van genoemde vragen

in de huidige samenleving, van de VU verwacht mag worden dat zij als bijzondere

103

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen