Vormen, vorming, gevormd - pagina 128

stad" gerept. De compacte stad staat voor alles wat breekt met het beleid van de vooraf-

gaande decennia: een hogere bevolkingsdichtheid in plaats van het overloopbeleid; bij

stadsvernieuwing het bouwen volgens het oude stratenpatroon; het betrekken van bewo-

ners(groepen) bij de planning en de vermenging van de functies wonen, werken, verkeer

en recreatie.

De stad is herontdekt als "bakermat van de cultuur" en de architectuur en stedebouw

proberen daarop aan te sluiten. Herkenbare architectuur op menselijke schaal en een

woonomgeving die uitnodigt tot ontmoetingen zouden de verschijnselen van vervreem-

ding en eenzaamheid kunnen bestrijden. Van de "nieuwe truttigheid" van de stads-

vernieuwing, via de woonerven van Gaasperdam, tot en met de trapgeveltjes in Almere-

Haven. En weer, zo weten we nu, konden de overspannen verwachtingen niet waarge-

maakt worden.

De verloedering te lijf

Het lijkt erop dat tegenwoordig in de architectuuren de stedebou wbouwkundige ontwer-

pen minder ingespeeld wordt op de sociale problemen van de grote stad. De optimistisch

in de jaren zeventig aangelegde kaarttafels en jeu de boulesbanen bepalen niet langer het

stadsbeeld. Men beseft dat levendigheid en sociale veiligheid niet door een goed stede-

bouwkundig ontwerp gegarandeerd kunnen worden. Het is daarbij opvallend dat allerlei

zaken van de "Vrouwen Bouwen en Wonen-beweging" nu in meer algemene zin voor

het voetlicht worden gebracht. Zo is het streven naar sociale veiligheid ooit uit het verzet

van vrouwen tegen seksueel geweld voortgekomen, is het ijveren voor beter openbaar

vervoer in de milieudiscussie opgenomen en wordt kinderopvang net als een postkantoor

als basisvoorziening gezien.

Het zijn nu vooral de begrippen veiligheid en reinheid die in beleidsnotities van

gemeenten, woningbouwverenigingen en andere belanghebbenden een rol spelen. Het

motto "de verloedering te lijf gaan" duikt op in de stadsvernieuwing, waar het accent is

komen te liggen op het beheer van de woningen en woonomgeving. Bestrijding van van-

dalisme, graffiti, criminaliteit en vervuiling scoren hoog. Huismeesters, stads- of plein-

wachters en extra veegploegen, vaak aangesteld in het kader van Sociale Vernieuwing,

doorkruisen de stadsvernieuwingsbuurten.

Het idee "Bouwen voor de Buurt" is steeds lastiger vast/vol te houden met de hoge huren

en de diversiteit aan huishoudens. Wel wordt er de laatste tijd in Amsterdam, Rotterdam

en Den Haag meer nagedacht en gesproken over andere woningplattegronden om aan te

sluiten bij andere of nieuwe woonculturen. Het gaat daarbij niet alleen om specifieke

woonwensen van allochtone groeperingen, zoals bijvoorbeeld een woonkeuken, maar

ook om nieuwe kleinere huishoudens die andere woonverlangens hebben dan de

standaard-gezinsplattegrond. Het komt echter nog maar mondjesmaat tot daadwerke-

lijke uitvoering, zeker wanneer het om renovatie gaat. In het kader van sloop-nieuwbouw

zijn wel al enkele woningbouwprojecten met andere, meer flexibele plattegronden

gerealiseerd. Het is te hopen dat de huidige trend naar sociaal beheer en diversiteit in het

bouwen zich doorzet. Zouden de architectuur en stedebouw dan eindelijk kunnen bre-

ken met hun hardnekkige traditie van bevoogding en betutteling?

Noten

1. Peter Groot heeft Andragologie gestudeerd aan de VU en is nu opbouwwerker in

het stadsdeel Oud-West.

Ellen van Kessel heeft Kunstgeschiedenis aan de VU gestudeerd en is nu als onder- 126

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen