Vormen, vorming, gevormd - pagina 48

De stellingname van de Polemologiese Studiegroep was dat de toenmalige "gevestigde"

Polemologie nog te veel gericht was op de beheersing van het Oost-West conflict en

daarmee op de maatschappelijke tegenstellingen en, als gevolg daarvan, onvoldoende

ruimte bood aan het ontwikkelen van inzichten in de oorzaken en oplossingen van maat-

schappelijke ongelijkheid, met name in de verhouding tussen het rijke Noorden en het

arme Zuiden. Die stelling werd door vertegenwoordigers van de studiegroep verdedigd

tijdens een groot aantal symposia, congressen en lezingen. Zo was dat in 1968 tijdens het

Anti-Nato congres in Amsterdam (met een congresbijdrage getiteld Natowetenschappe-

lijk) en in 1969 tijdens de door de SRVU georganiseerde Derde Wereld Week aan de VU.

Een hoogtepunt vormde een publiek debat van leden van de Polemologiese Studiegroep

met professor Röling tijdens het VARA-programma Zin en Tegenzin in het najaar van

1971 over de toekomst van de Polemologie.

De uitkomst van dat debat moet achteraf beoordeeld worden als "onbeslist".

Waren wij te ongenuanceerd in onze kritiek op de vaandeldragers van de vredesweten-

schap en/of weigerden zij in te gaan op onze stellingnames? Het resultaat was een proces

van zelfreflectie, zoals dat in het begin van de jaren zeventig zo fraai heette. Het uit-

sluitend leveren van kritiek brengt de positieve vrede ook geen stap dichterbij, want

"enthousiasme zonder reflectie is reproductie", zo leerden wij elkaar. De behoefte

groeide in elk geval om de onvrede met de stand van zaken binnen de vredeswetenschap

op dat moment op papier te zetten teneinde misverstanden (want die waren er zeker, en

niet alleen bij de studiegroep), op te helderen, een beleidsplan voor toekomstig

vredesonderzoek op te stellen en daarmee bij te dragen aan een vruchtbare ontwikkeling

van de Polemologie, liefst in universitair verband.

Uit die behoefte en de daarmee gepaard gaande discussies werd het boek Kontroversiële

Polemologie geschreven". Het was een bewerking van de gelijknamige bundel die

bedoeld was als inleiding in de Kritische Polemologie ten behoeve van deelnemers aan

het Polemologieproject, dat begin 1970 aan de VU op initiatief van de Disputorenraad

van start ging.

De grondgedachte van het boek kan als volgt worden gekenschetst. Om kritisch te zijn

en te blijven moet Polemologie zich weliswaar manifesteren binnen de universitaire

muren, maar niet op de onkritische wijze waarop de gevestigde academische disciplines

dat doen. Door in verbinding te staan met de praktijk, de vredesbeweging, zou de

Polemologie kunnen voorkomen in een ivoren toren positie terecht te komen, die zij de

andere wetenschappen verweet en die ook haar verweten werd'.

Resultaat van discussies en vormingsweekends omtrent Kontroversiële Polemologie

was onder meer de oprichting van de interfacultaire werkgroep Polemologie aan de VU.

Daarnaast werd door de PSA een cursus Polemologie opgezet en verzorgd voor het

Humanistisch Centrum voor Vredesvraagstukken en werden diverse voordrachten

gehouden over sociale verdediging. Met het verschijnen van Kontroversiële Polemolo-

gie en met het ontstaan van de werkgroep Polemologie aan de VU verloor de Polemolo-

giese Studiegroep naar eigen oordeel haar bestaansrecht. Het doel, een ïCritische

Polemologie aan de VU, was immers bereikt.

Als we twintig jaar later de vraag proberen te beantwoorden wat de bijdrage is geweest

van de Polemologiese Studiegroep Amsterdam aan de vooruitgang van de Polemologie

in Nederland, moet het antwoord luiden: die bijdrage is bescheiden, maar de vredeswe-

tenschap heeft in Amsterdam aan het begin van de jaren zeventig een kritische impuls

gekregen, waarvan het effect nu nog waarneembaar is op het terrein van het polemolo-

gisch onderwijs en onderzoek aan de VU. 46

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen