Vrij van kerk, staat en... verleden - pagina 54

staat veelal hoger op hun verlanglijstje dan meer verantwoordelijkheid en

(mede)zeggenschap. Het ongeluk wil dat in tijden van een voorspoedige

conjunctuur de werkgevers veelal over de middelen beschikken om immateriële

eisen af te kopen en dat de vakbeweging in tijden van tegenvallende conjunc-

tuur te zwak staat om immateriële eisen kracht bij te zetten omdat het ledenbe-

stand dan in aantal pleegt terug te lopen. Een algemene trend van de laatste

jaren is bovendien, dat het ledenbestand van de vakbeweging de groei van het

aantal werknemers niet meer bijhoudt hetgeen een relatieve vermindering van

invloed betekent. De kans dat het ideaal werkelijkheid wordt en dat de factor

arbeid in Nederlandse ondernemingen de plaats krijgt die zij behoort te

vervullen acht ik in de voorzienbare toekomst uiterst gering. De trend wijst

eerder op het tegendeel.

Gaat dat dan geen moeilijkheden opleveren? Krijgen we niet een opstand van

de horden steeds mondiger wordende arbeiders? Zullen zij zich in lengte van

dagen laten afkopen? Gelet op het niveau van de Nederlandse cultuuruitingen,

televisie, kranten, opiniebladen e.d. moet dit inderdaad worden gevreesd. De

mondigheid waarover ik zojuist sprak is nog niet zeer verbreid. Bijscholing en

nog liever permanente educatie zouden vooral ten goede moeten komen aan de

lager opgeleiden maar worden in de regel juist genoten door hen die nog lang

na hun twintigste levensjaar onderwijs hebben genoten. De verantwoorde-

lijkheid voor het milieu wordt door hele volksstammen niet gerealiseerd.

In het individuele vlak wil men wel ruimte laten voor een christelijk sociale

opstelling. Zie het overleg over bovenvermelde syllabus. Maar er is meer

nodig. Vanuit het arbeidsrecht is bekend dat het adagium 'samen sta je sterker'

wel degelijk werkt. Zie de cao en andere vormen van collectieve medezeggen-

schap. Het is daarom naar mijn oordeel van belang, dat het gedachtengoed van

de christelijk sociale beweging gebundeld naar buiten wordt gebracht. Bij een

gebundeld naar buiten treden wordt een impuls bereikt die in radicaliteit kan

wedijveren met die van het liberalisme en van het socialisme; die ook de naar

mijn oordeel goede elementen van beide in zich kan verenigen en ten opzichte

van beide een meerwaarde bezit. Een 'bijzondere' organisatie als de VU is naar

mijn oordeel bij uitstek geschikt als draagster van die christelijk sociale

gedachte. Daarom moet haar 'bijzondere' karakter behouden blijven om dit

gedachtengoed verder uit te bouwen en om mensen op te leiden die het verder

kunnen dragen.

52

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen