Vrij van kerk, staat en... verleden - pagina 83

Bijzonder gewoon, en gewoon bijzonder.

A.W. Musschenga

Een universiteit is allereerst een doelorganisatie. Aan een universiteit moeten

studenten zo goed mogelijk opgeleid worden en er moet zo goed mogelijk

onderzoek verricht worden. Daar zal iedereen het mee eens zijn. Als doelorga-

nisatie mogen aan de VU normale eisen van efficiëntie en effectiviteit worden

gesteld. In dat opzicht is een universiteit een bedrijf. Een universiteit als bedrijf

moet produkten afleveren.

Vaak wordt gedacht dat de produkten publikaties en bullen zijn. Dat is niet

juist. Zo'n benadering maakt studenten en medewerkers tot machines. Dat zijn

ze niet: zij zijn juist de produkten. Bullen en publikaties zijn meer wat winst is

voor een bedrijf. Winst is nodig opdat een bedrijf datgene kan blijven doen,

wat het doet. Dat is produkten afleveren die kwaliteit hebben en aan een be-

hoefte voldoen. Goede produkten van een universiteit zijn ontplooide persoon-

lijkheden met een zekere uitstraling; persoonlijkheden die wat betekenen voor

cultuur en samenleving, mensen die wat betekenen en wat te zeggen hebben. Ik

besef dat het beeld gebrekkig is, en dat de analogie niet helemaal opgaat. Als

de strekking maar duidelijk is: wanneer aan een universiteit medewerkers en

studenten als machines, als produktiekrachten gezien worden, dan schiet een

universiteit aan haar doel voorbij.

Wat heeft dat nu met de vraag 'Moet de VU bijzonder blijven' te maken?

Heel veel en heel weinig.

Heel veel, omdat het al heel bijzonder zou zijn, wanneer een universiteit

zich zou verzetten tegen wat ik een verkeerd uitgewerkte vergelijking van een

universiteit met een bedrijf zou verzetten. Dat zou een verzet tegen de geest

des tijds zijn. In een universiteit moet produktiebewaking en produktevaluatie

betekenen: aandacht voor de individuele mens van studenten en medewerkers.

Aandacht voor kwaliteit kan ook betekenen: verzet tegen de dominante

opvattingen van kwaliteit. Afstudeercijfers, aantallen publikaties en citatiein-

dexen zeggen niet alles. In de zin zoals ik het bedoel een gewone goede

universiteit zijn, is al heel bijzonder. Dus niet: de VU gewoon bijzonder, maar:

de VU bijzonder gewoon. Ik ben het dus eens met mensen die zeggen dat je

niet te veel moet zeuren over de identiteit van de VU, maar gewoon goed je

werk moet doen. Precies, maar gewoon goed je werk doen - in de door mij

bedoelde zin - is heel ongewoon.

Heel weinig, omdat daarmee nog niets gezegd is over wat gewoonlijk 'het

bijzondere karakter van de VU' wordt genoemd. Ik zou daar lang over kunnen

uitweiden, maar doe dat niet. De VU heeft een historische band met het

gereformeerde volksdeel. Voorzover die nog bestaat, zal die binnen afzienbare

81

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen