Vrij van kerk, staat en... verleden - pagina 82

Voor de universiteit blijft de kernvraag de verhouding tussen geloof en weten-

schap. Andere items, zoals maatschappelijke dienstverlening en personeelsbe-

leid, zijn in het licht van de identiteit relevant maar daarvoor is de universiteit

niet opgericht en wordt zij niet in stand gehouden. Over geloof en wetenschap

is er bij ons al veel geschreven binnen een zich wijzigende context en zijn

anderen deskundig. Voor mijzelf wil ik de vraagstelling als volgt schematise-

ren. Geloof is luisteren naar Gods Woord, meditatie en gebed. Deze drie

facetten hebben naar mensen en tijd verschillende nadruk, maar zijn alle essen-

tieel. Hiermee kunnen we niet volstaan.

Geloof brengt mensen tot een levenshouding respectievelijk levensbeschouwing

en het ontwikkelen van normen en waarden. Het geloof beïnvloedt niet het

wetenschappelijk kennen van de mens, mag althans geen invloed hebben op

een wetenschappelijke redenering of bewijsvoering als zodanig. De VU kent

dus geen bijzondere, voor anderen oncontroleerbare wetenschapsbeoefening.

Wetenschap is echter wel ingebed in vooronderstellingen, waarden en keuzes.

Dat kan voor de verschillende disciplines nogal uiteenlopen. Men onderscheidt

ook wel normatieve en niet-normatieve wetenschappen. Langs de weg van le-

venshoudingZ-beschouwing is naar mijn mening geloof van essentiële betekenis

voor het wetenschappelijk bedrijf, ook als je te dien aanzien een pluraliteit van

opvattingen accepteert. Dit aan de orde stellen mag je van wetenschappers en

studenten aan een bijzondere universiteit verwachten. Of het in voldoende mate

gebeurt, weet ik niet, soms twijfel ik daaraan.

Onze levenshouding, ons stelsel van normen en waarden is anders dan 110 jaar

geleden. Kritiek op het verleden is terecht voor zover het verabsolutering van

beginselen betreft, zoals dat geldt voor elke ideologie die alleenheersend wordt.

Kritiek op het verleden is onterecht wanneer daarmee bedoeld wordt het geloof

naar de binnenkamer te verwijzen. Ook wij zullen in deze tijd, in de maat-

schappij waarin we leven, inhoud en vorm moeten geven aan wat ons ten

diepste beweegt. Met wereldmijding en fundamentalisme, als panacee voor

onzekerheid en uitzichtloosheid, komen we er niet.

De VU moet ruimte geven aan mensen die met ons mee willen doen. Je kunt

elkaar niet meten op geloofsinhouden. Dat heeft bovendien al zo veel ellende

veroorzaakt. Wel op onderwerpen die je belangrijk vindt om aan te werken.

Wat belangrijk is voor de VU heeft te maken met haar grondslag. En ik denk

nu dat wetenschap vanuit die context in de komende tijd meer gevraagd zal

worden. Daarom alleen al moet de VU bijzonder blijven.

80

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen