Vormen, vorming, gevormd - pagina 74

Dan verschuift de aandacht naar de Franse filosoof Althusser en wordt Huisken ter zijde

geschoven vanwege zijn economisme. Centraal in de ideeën van de Fransman staat het

concept ideologische staatsapparaten. Dat wordt uitgewerkt door Establet en Baudelot

in hun L'école capitaliste en France. 7A] stellen dat het onderwijs de dominante ideologie

inprent door de vorming van de arbeidskracht. De maatschappelijke indeling in klassen

blijft in stand door de wijze waarop het onderwijs is georganiseerd. Daaruit voortrede-

nerend is het verzet op scholen en universiteiten tegen burgerlijke inhoud en aanpak te

verklaren.

De analyses van Establet en Baudelot toepassend, ventileert Berkers bijzonder prakti-

sche gedachten hoe het Vormingscentrum bij kan dragen aan studievoortgang: "Een taak

van het VCVU kan zijn het organiseren van een aktieve praktijk van studiebegeleiding,

waarin studenten wordt geleerd om met zo min mogelijk spanning om te gaan met ver-

velende tentamens, maar ook met vervelende hoorcollegs en dergelijke. [...] De gebrui-

kelijke reactie op tentamendruk is vragen uitwisselen, een ander werkstukken laten

schrijven of spieken. Het Vormingscentrum zou veel meer de aanpak van studenten die

aktief zijn in de studentenvakbond kunnen overdragen. Die gaan op een andere manier

om met naar hun idee overbodige ballast. Ze hebben het zo druk dat ze een efficiënte ma-

nier van studeren hebben ontwikkeld: een onwelgevallig stuk stof tot je nemen, zonder

al teveel moeite reproduceren en daarna meteen weer vergeten. Een wijze die inspeelt

op verzetshoudingen in reactie op de bestaande heersende organisatie. [...] Voor links

heeft een tentamen al lang niet meer de betekenis dat het een verband heeft met de la-

tere beroepspraktijk. Het is een moment in een bepaald debat." "

Uiteindelijk komt dan Michel Foucault in het middelpunt van de belangstelling. Het op-

pakken van zijn ideeën heeft tot gevolg dat allerlei organisatieprincipes (zoals die van

de studentenvakbond) ter discussie worden gesteld.

Dit heeft ook zijn uitwerking op het bestuur van het Vormingscentrum. In 1978 klinken

de kritische geluiden over de werkwijze voor het eerst. Het bestuur zegt dan: "de richting

van de interventie werd in het verleden door de vormingswerker vooral ingekleurd

vanuit de voorstellingen die de studentenbeweging had over het studentenbestaan. Deze

interpretatiekaders zijn de laatste tijd wat weggevallen. De thema's waarmee de

studenten-beweging zich bezighoudt zijn sterk aan het veranderen. Tradities en daarmee

herkenningspunten vallen weg. Als Vormingscentrum ben je gedwongen nu zelf de

richting te bepalen."

Het verhaal van de Uni-Bluff is een nieuw referentiekader. De kern van dat betoog is dat

men in het wetenschappelijk onderwijs elkaar wil overtreffen met nog indrukwekkender

betogen en ingewikkelde termen, maar waarin afgezien wordt van de inhoudelijke

betekenis ervan. Het artikel gaat na op welke plaatsen studenten, afkomstig uit ver-

schillende lagen van de bevolking, in het wetenschappelijk bedrijf werken. Bovendien

wordt ingegaan op de vraag hoe vrouwen reageren op de heersende mentaliteit in het

wetenschappelijk onderwijs. Deze gedachte versterkt de op dat moment groeiende

belangstelling voor socialisatietheorieën, waar met name vanuit de vrouwenbeweging

aandacht voor wordt gevraagd. Dit mondt onder meer uit in het organiseren van een

vrouwencongres vanuit het Vormingscentrum.

Veel actieve studenten krijgen door deze combinatie op slag zicht op hun eigen gedrag.

Gemengd met de gedachten van Foucault ontstaat er een soort bevrijding. Op allerlei

plaatsen binnen de linkse beweging, de universiteit en de studentenvakbond, komen er

discussies en klachten over de manier van leidinggeven. Oude organisatiebolwerken en

redeneringen, zoals de oriëntatie op het marxisme-leninisme, worden niet meer als effec- 72

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen