Vrij van kerk, staat en... verleden - pagina 33

Ook het Bezinningscentrum en het VUSA-centrum zijn specifieke diensten, die

zonder het bijzondere karakter van de VU niet aanwezig zouden zijn geweest.

Het formuleren van hetgeen vandaag als bijzonder kan worden aangemerkt, zou

de VU kuimen helpen betrokken en kritisch in de eigen tijd te staan.

Onderzocht zou kunnen worden of het praten en nadenken over 'het bijzondere'

niet gedemocratiseerd zou kunnen worden via enquêtes of referenda. De

besluitvorming rond "bijzonder-gevoelige zaken' speelt zich teveel in het

verborgene af. Waarschijnlijk is profilering per Faculteit en/of vakgroepen

binnen een kader dat door het College van Bestuur wordt gesteld een geëigen-

de weg voor 'het bijzondere'. Zonder geregelde discussie gaat het niet.

b. over de twee kenwegen.

Reeds enige tijd wordt aan de VU de leer van de twee (van elkaar gescheiden)

kenwegen gevolgd, die van het vertrouwend kennen - bij de VU in christelijke

termen omschreven in de doelstelling - èn die van het wetenschappelijk

kennen. Deze filosofie - in navolging van de Angelsaksische wereld - maakt

van geloof en wetenschap twee polen, die elkaar kunnen stimuleren, mits ze

beide serieus genomen worden en gelijkwaardig mogen zijn (ook al is het een

verhouding van een muis en een olifant, waarbij niets denigrerends over de

muis is gezegd). In de Angelsaksische wereld heeft de pool van het geloof een

eigen plaats binnen de universiteit al was het maar door de aanwezigheid van

'the chapel'. Nagegaan zou kunnen worden hoe Amerikaanse universiteiten, die

vaak een vergelijkbare godsdienstige achtergrond hebben als de VU, ik denk

aan Princeton, met hun identiteit omgaan. Als negatief ervaar ik het als geloof

en wetenschap op een anti-thetische wijze tegen elkaar worden uitgespeeld.

Met de opmerking 'geloven doe je in de kerk, hier gaat het om wetenschap!'

kan iedere discussie over vooronderstellingen de deur worden gewezen.

c. de christelijke doelstelling.

De hierboven aangeduide verhouding tussen geloof en wetenschap is evenwel

vreemd aan het traditionele gedachtengoed van de VU, die van het neo-

calvinisme. Deze leer - een eeuw geleden ontwikkeld door de stichter van de

VU, Abraham Kuyper - gaat uit van een eenheid van het leven en van het

beoefenen van wetenschap vanuit een christelijk geloofsstandpunt. Dit stand-

punt is niet haalbaar gebleken en in het isolement ligt niet langer 'onze' kracht.

Integendeel. Daarbij is het tevens een vraag in hoeverre het nog passend is

religieuze taal te gebruiken bij de formulering van de doelstelling. Enerzijds

omdat deze taal door velen niet meer wordt begrepen en beleefd, anderzijds

omdat handhaven van de religieuze taal dan wel respect voor het verleden mag

aangeven evenwel voor het heden niet meer adequaat is als niet wordt aange-

geven wat precies wordt bedoeld. En tenslotte: ook bij twee kenwegen moet

het wel ergens komen tot de éne daad!

31

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen