Vormen, vorming, gevormd - pagina 71

een groot deel van hun studieprogramma in samenwerking met een aantal docenten, zélf

inhoud te geven. De themagroep wil algemene problemen rond politieke vorming aan

de orde stellen. In een oprichtingspapier staat daarover: "Centraal bij politieke vorming

staat het begrip bewustzijn. Hoe komt het bewustzijn tot stand, hoe kun je invloed

uitoefenen op het bewustzijn, welke theorieën zijn er op dat gebied. Een belangrijke the-

orie is die van het exemplarisch leren, zoals ontwikkeld door Oskar Negt en toegepast

bij het scholings- en vormingswerk binnen de Duitse vakbond DGB en bij de industrie-

bond NVV. De vraag is dan: hoe deze theorie verder te ontwikkelen zodanig dat een bij-

drage geleverd kan worden aan progressieve ontwikkelingen binnen het vormings-

werk.""

Het exemplarisch leren is een in de jaren zeventig in het vormingswerk breed toegepast

principe. Het wordt gepresenteerd als een methode die arbeiders in staat stelt de eigen

maatschappelijke situatie te begrijpen en op basis daarvan te komen tot actie om die

situatie te veranderen. Uitgangspunt zijn de eigen ervaringen van deelnemers. Door het

bij elkaar brengen van die ervaringen zou inzicht kunnen ontstaan in de maatschappe-

lijke positie. Vanuit inzicht in de maatschappelijke tegenstellingen zou het bewustzijn

ontstaan van de noodzaak voor de eigen belangen op te komen op het werk. Deze aanpak

wordt getransformeerd naar het studentenvormingswerk. Menige training is gebaseerd

op dat idee. Het woord "arbeider" wordt vervangen door "student" en de omstandigheden

zijn in dit geval de plaats van het onderwijs in de maatschappij en de positie van

studenten. Dat stuit echter op problemen.

De themagroep wordt geleid door een coördinatiegroep die stages rond politieke

vorming aanbiedt, onder andere bij het Vormingscentrum. Twee jaar na de oprichting

verschijnt een discussiestuk van studenten die bij het Centrum hun stage liepen. Ze zijn

ontevreden. Hun hoop door bestudering van vormingstheorieën meer lijn te brengen in

het universitaire vormingswerk komt niet uit: "Door de hoeveelheid praktische werk-

zaamheden en het gebrek aan literatuur kwam vanuit het VC VU de theorievorming nau-

welijks van de grond", stellen ze. "De achtergrond van waaruit het werk wordt gedaan

beperkt zich tot impliciete aanwezigheid van SRVU-standpunten en -vuistregels of dis-

cussies per projectonderdeel. Kortom er werden weinig onderling samenhangende dis-

kussies over het universitaire vormingswerk gevoerd."

Ze wijten dat onder meer aan het onduidelijke verband met de themagroep. "Ook de

coördinatiegroep wist blijkbaar geen raad met het studenten-vormingswerk" '^, stellen

ze. Ze beklagen zich er over dat er van die kant niet meer af kon dan belangstelling voor

de vraag hoe het zat met "de totaalvisie op het werk". Maar het is ook een roep naar een

voor het universitair vormingswerk geschiktere methode dan die van het exemplarisch

leren. De groep merkt binnen de themagroep "een zekere fixatie op het exemplarisch

leren, omdat het de enige methode is die op de subfaculteit PAW onder studenten een

zekere traditie heeft". De stagegroep vindt dat de methode van het exmplarisch leren te

weinig heeft opgeleverd. Vanaf het begin is niet duidelijk wat de theorie voor vorming

van studenten zou kunnen betekenen. In hun doctoraalscriptie komen ze daar op terug:

"We wilden het exemplarisch leren van Negt proberen toe te passen op het studenten-

vormingswerk. We stuitten daarbij echter op het probleem dat Negt zich bezighoudt met

vormingswerk in strijdorganisaties. Wij hebben te maken met vormingswerk in 'burger-

lijke' instituten." '^ Want al was het Vormingscentrum dan 'in handen van studenten', het

was onderdeel van een universiteit.

Dit inzicht is een stap vooruit vergeleken met de groep-Van Ruller, die in 1974 bij het

69 Vormingscentrum kwam. In hun betoog bestaat er een volledige scheiding tussen vor-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen