Vrij van kerk, staat en... verleden - pagina 25

natuurlijk evoluerende wijze haar leven leidt. Een omgeving waar alleen al bij

gratie van globale instemming met een stilzwijgend vastgestelde en ervaren

'eigen identiteit', onderzoek en onderwijs gestalte kan krijgen. Kritiek mag,

maar alleen in kleine kring s.v.p., wanneer het zelfbeeld van de in algemene

termen harmonische organisatie niet aangetast wordt. Maar is dat beeld van een

universiteit als harmonische organisatie wel zo vanzelfsprekend en realistisch?

Gaan onder dat harmonisch beeld niet allerlei (vaak tegengestelde-) belangen

schuil, waardoor de universiteit (en dan niet alleen het universiteits-gebouw)

als een troosteloze, grauwe omgeving wordt ervaren. Een weinig inspirerende

omgeving bovendien, waarbinnen ieder op eigen wijze (zo snel en efficiënt

mogelijk) zijn/haar zaken afhandelt, om zo snel mogelijk de (harmonische!!)

universitaire wereld te ontvluchten en in een andere omgeving het 'eigenlijke

leven' gestalte te geven? Waar het mij om gaat is het volgende: het harmonie-

model is verraderlijk, in die zin dat het eenzaamheid, meningsverschillen,

conflicten, grauwe eenheidsworst versluiert. Fundamentele discussies worden

onder het mom van 'streven naar algemene consensus' uit de weg gegaan.

Conclusie van deze tweede paragraaf zou dus kuimen zijn dat een funda-

mentele discussie over het bijzondere wel eens als bedreigend ervaren zou

kunnen worden door de instandhouders van de status-quo. Dat daardoor het

eigenlijke karakter van een universiteit als organisatie met sterk uiteenlopende

belangen te voorschijn zou kunnen komen. Wat moet de minister daar wel niet

van denken?

3. Het doorvraagmechanisme

Wat er achter het harmoniemodel schuil gaat is voor een deel angst: angst voor

lastige vragen, voor onrust onder de geledingen, vrees dat het 'kunstmatige

wij-gevoel' wel eens verbroken zou kunnen worden. Die angst doet de ogen

sluiten voor het beeld dat in de buitenwacht heerst van de VU: dat van een

grauwe, grijze, kleurloze organisatie. Slaapverwekkend en (nogmaals) weinig

inspirerend.

Hoe kunnen we komen tot 'meer leven in de brouwerij'? Eenduidige en

eenvoudige antwoorden op deze vraag zijn niet gewenst. Simpele panacees

worden al te snel gegeven: ter rechter zijde roept men om een 'herbronning en

herijking', terug naar de oude vertrouwde duidelijkheid van Kuyper en de

zijnen. Het christelijk-wetenschapsideaal als fundament van een stevig nieuw

gebouw. Op deze oplossing kan slechts één antwoord worden gegeven: het

gebouw dat op dergelijke fundamenten wordt gegrondvest zal al snel door

betonrot en constructiefouten verwoekeren tot een bouwval, een ruïne van

heimwee naar een ver en vertrouwd verleden. Een ander simpel panacee is,

dunkt me, het tegenovergestelde: opheffen die VU, dat bijzondere karakter dat

alleen maar de 'vooruitgang' tegen houdt. Een extrapolatie van tegenover-

23

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen