Vrij van kerk, staat en... verleden - pagina 53

van Awerfezeggenschap omdat de zeggenschap over de onderneming elders

berust, bij de ondernemingsleiding. Die leiding is in handen van de juridische

eigenaar van de onderneming. Veelal is dat een rechtspersoon. Het bestuur van

die rechtspersoon wordt door de aandeelhouders benoemd. Bij grote rechtsper-

sonen hebben de werknemers invloed op de samenstelling van de Raad van

Commissarissen. Die invloed is in de regel gering maar dat zou, gelet op het

bovenstaande, anders behoren te zijn. Ook degene die risicodragend kapitaal

steekt in een onderneming behoort daarvoor verantwoordelijkheid te dragen

omdat zijn rentmeesterschap de plicht tot (mede)zeggenschap met zich brengt.

Maar de verantwoordelijkheid voor wat men in eigendom heeft acht ik een

geringere dan die voor de arbeid die men verricht. Bij de arbeid zet de mens

zichzelf in, bij aandeelhouderschap slechts zijn eigendom. De verplichting tot

(mede)zeggenschap is voor de werknemers van een onderneming er dan ook

een die zeer ernstig moet worden genomen. Indien de vraag moet worden

beantwoord welke invloed op de samenstelling van de Raad van Commissaris-

sen het sterkst zou behoren te zijn, die van de kapitaalverschaffers of die van

de werknemers, kies ik voor het laatste. Minimaal de helft plus één.

Het bovenstaande betekent niet, dat de werkgeversfunctie mag worden uitge-

hold. Werkgever en werknemer hebben in ons maatschappelijk bestel ieder een

eigen rol te vervullen. Het gaat er om te bewerkstelligen, dat de verantwoorde-

lijkheid voor de inzet van zijn arbeidskracht die ieder heeft, ook kan worden

gerealiseerd door middel van de wijze van samenstellen van de leiding van de

onderneming. Die leiding van de onderneming zal zich vervolgens ten opzichte

zowel van werknemers als van kapitaalverschaffers als ondernemer moeten

gaan gedragen.

Wie zijn trouwens de ondernemers in Nederland? Dat zijn allang niet meer

de kapitalisten uit de negentiende eeuw. Ondernemers in Nederland zijn leden

van een half open kaste die hier aan de touwtjes trekt en die zich achter de

formele structuren van ons vennootschapsrecht een machtsbasis hebben

verworven. Tegenover hen staat de vakbeweging, waar weliswaar meer

democratische structuren heersen maar waar toch ook carrières worden gemaakt

die tot toppen van macht en invloed voeren, al reiken die toppen aanzienlijk

minder hoog dan van sommige ondememersbergen aan de andere zijde van het

dal.

De maatschappelijke werkelijkheid geeft evenwel een volkomen ander beeld te

zien dan het ideaal dat ik hierboven schetste. Verandering is naar mijn oordeel

niet gemakkelijk want werkgevers voelen zich pas werkelijk bedreigd indien de

zeggenschap over een onderneming moet worden gedeeld en zij zijn bereid de

eisen daartoe af te kopen, soms zelfs indien dat tot ondergang van de onderne-

ming leidt. Werknemers zijn veelal bereid zich af te laten kopen: loonstijging

51

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen