Vrij van kerk, staat en... verleden - pagina 103

2.1 Er is echter een niet te onderschatten hindernis. Om die te beschrijven benader

ik de opgegeven vraag ook nog vanuit een andere invalshoek.

Voor een professionele organisatie als een universiteit is kenmerkend dat professionals

(i.e. onderzoekers en onderwijzers) met specifieke competentie er de kern van vormen.

Wetenschappelijk onderwijs en onderzoek is hun taak en alleen zij zijn - gezamenlijk

- in staat te beoordelen hoe die taak moet worden opgevat en uitgevoerd. Dat veron-

derstelt een grote mate van vrijheid. Het betekent ook dat onderlinge samenwerking

of de formulering van gezamenlijke doelen alleen kan tot stand komen door overtui-

gingskracht en consensus.

Dat geldt evengoed wanneer het gaat om de universiteit als cultuurdraagster en

om het bijzondere van de universiteit. Ook in dat geval zijn taakstellingen of pretenties

leeg als ze niet gedragen worden door een herkenbare consensus onder de staf.

2.2. De consequentie daarvan is dat het weinig zinvol is te spreken over het bijzondere

van de VU als dat niet gedragen wordt door degenen die de kern ervan vormen.

De wezenlijke taken van de universiteit zijn die van de professionals en als zij het

bijzondere niet tot uitdrukking brengen in hun taakuitoefening, moet dat, als het

ware per definitie, niet meer dan een marginaal aspect van de universiteit blijven.

2.3 In de bestaande situatie is de kern van het bijzondere van de Vrije Universiteit

vastgelegd in de christelijke doelstelling van de universiteit. Bij indiensttreding wordt

van de staf gevergd - uitzonderingen daargelaten - dat hij/zij instemt met die

doelstelling. Ideaal gesproken wordt die instemming beschouwd als indicatie dat

betrokkene zich wil inzetten voor realisering van de doelstelling van de universiteit.

Na hetgeen ik hiervoor heb gezegd over de noodzaak van consensus tussen de

professionals, is duidelijk dat een dergelijke benadering in principe juist is.

2.4 Maar deze aanpak heeft in de praktijk tweeërlei bezwaren. 2Le vraagt tegelijk

te weinig en te veel. In de eerste plaats is de doelstelling rijkelijk algemeen gefor-

muleerd zonder dat specifieke universitaire taakstellingen daarmee worden verbonden.

Dat betekent dat de beoogde consensus tussen de professionele kern van de universiteit

op een te abstract niveau wordt nagestreefd, met een ondoorzichtige verbinding

met de universitaire praktijk.

In de tweede plaats heeft de aangegane verplichting een individueel, belijdenisachtig

karakter. De vraag naar instemming met de doelstelling is in feite een vraag naar

iemands gezindheid. Met een dergelijke vraag afmeten of iemand con amore aan

déze universiteit wil werken, miskent de universitaire realiteit; juist de religieuze

inspiratie wordt niet (langer) ervaren als de gemeenschappelijke expressie van het

bijzondere van de VU en kan dus niet als inzet van het gevraagde engagement gelden

zonder het risico van oppervlakkigheid te lopen. En voorzover ze door sommigen

wel wordt ervaren als passende uitdrukking van het bijzondere van de VU, blijkt

ze met een zeer uiteenlopende praktijk te verbinden.

101

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen