Vormen, vorming, gevormd - pagina 73

schappij te verklaren en wellicht zelfs te voorspellen. ledere analyse van de dagelijkse

werkelijkheid wordt geplaatst in het grote licht van de tegenstellingen tussen arbeid en

kapitaal, de rol van de staat en de ideologische identificatie door het onderwijs. Als dat

allemaal in beeld is, volgt daaruit 'vanzelf' een aantal strijdpunten. Al is dat makkelijker

gezegd dan gedaan. Men breekt zich de hersens over de vraag hoe het komt, dat het

theoretisch begrippenkader de werkelijkheid maar niet wil bereiken. De noties over de

plaats van het vormingswerk kunnen niet worden uitgewerkt naar een vormings strate-

gie in projecten. Het bestuur van het Vormingscentrum zegt haar beleid progressief in

te vullen, maar doet dat in praktijk niet, constateert de groep stagiaires in 1979.

Voor de universitaire vormingswerkers vergt het transponeren van abstracties meer dan

eens het uiterste van hun creativiteit. Tijdens een studieweek van de themagroep Poli-

tieke Vorming waarin onder meer het studentenvormingswerk aan de orde komt, schrijft

de notuliste in haar eerste ongecorrigeerde versie van het verslag van de discussie tref-

fend: "De student heeft over het algemeen niet direct sjoege van de klassenstrijd, ten

eerste niet vanuit zijn milieu (meestal) en ten tweede niet vanuit de eigen bestaande

situatie." Waarop ze de repliek noteert van de inleider op dit thema, Frans Berkers. Die

redeneert vanuit goed leninistisch organisatieprincipe: "Of de student begrip krijgt van

uitbuiting van arbeiders, klassenstrijd, loonarbeid, kapitaal enzovoorts, is afhankelijk

van hoe dit door zijn strijdorganisatie wordt geïnterpreteerd." "

Uit het percentage studenten dat in deze tijd lid is van de studentenvakbond (de

strijdorganisatie in kwestie), om en nabij de tien procent, blijkt dat die aanpak niet

iedereen overtuigt '*. Het roept de vraag op wat men dacht te bereiken. Zou het met een

op studenten toegesneden methode automatisch lukken iedereen dit inzicht bij te

brengen? Moest iedereen gaan denken zoals in de studentenvakbond gedacht werd? Dat

is natuurlijk een overschatting van vormingswerk. Dat moet het vooral hebben van het

opwarmen of oprekken van gedachten.

De themagroep Politieke Vorming houdt een paar jaar achtereen een studieweek op de

Volkshogeschool Valkenburg. En uiteindelijk komt in februari 1978 ook voor het

universitaire vormingswerk een aantal lijnen bij elkaar. Het gaat nog steeds niet over vor-

mingswerkmethoden. Het blijft een strategiediscussie over de plaats van het

Vormingscentrum.

In een inleiding stelt Frans Berkers dat het Vormingscentrum de PKV-stemmers, de ac-

tieve studenten, mee moet zien te krijgen. "De strategie van het Vormingscentrum zal

gericht moeten zijn op het verzwakken van de greep van rechts op de massa en het ver-

sterken van de positie van links. Dat moet dan door na te gaan wat de politiseringsvoor-

waarden zijn op de gebieden onderwijs, wetenschappelijk onderzoek, sociaal-culturele

praktijken en politieke praktijken." Deze laatste twee vult Berkers als volgt in: "Het

leven in Amsterdam, de afkomst en het geslacht van de student." Na jaren macho- en

dominant heteroseksueel gedrag binnen de studentenvakbond was daar nu oog voor.

Hier wordt de invloed van socialisatietheorieën zichtbaar zoals die in die tijd werden

gepresenteerd vanuit de vrouwenbeweging.

Op dit moment verkeert de ideologische oriëntatie in een overgangsfase. Tot dan werd

de gedachtenvorming over de plaats van het onderwijs in de maatschappij voornamelijk

geënt op Duitse theoretici. Een van hen, Freerk Huisken, analyseert het onderwijs in

relatie tot produktieverhoudingen en produktiekrachten. Hij komt tot de politieke eco-

nomie van het onderwijs en richt de aandacht op het kwalificerende aspect van het on-

derwijs. Verder wijst hij op de ideologische identificatie, ofwel het bijbrengen van maat-

71 schappelijke waarden, nonnen en sociale standaarden door het onderwijs.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen