Vormen, vorming, gevormd - pagina 18

eerstejaars-student Han van Gelder een bijeenkomst van studenten uit verschillende

steden om samen de mogelijkheden van een inter-universitair ondergronds studen-

tenverzet te bespreken. Op deze bijeenkomst wordt een contactgroep opgericht, die later

bekend zal worden als de Raad van Negen (naar de negen universiteiten die er aan

deelnemen).

Vanaf maart 1943 neemt het verzet van de universitaire wereld tegen de bezetter massale

vormen aan. In die maand komen de Duitsers met de verordening dat aUe studenten een

loyaliteitsverklaring moeten ondertekenen, waarmee ze verklaren "zich te zullen ont-

houden van iedere tegen het Duitsche Rijk, de Duitsche weermacht, of de Nederlandsche

autoriteiten gerichte handeling". Wie niet tekent loopt het risico bij de "Arbeitseinsatz"

ingezet te worden. Als reactie op deze Duitse verordening roept de 'Raad van Negen' op

om niet te tekenen. Deze oproep wordt massaal nagevolgd; zo tekenen op de VU slechts

enkele studenten de loyaliteitsverklaring. De rest duikt onder.

De universiteiten liggen vanaf 1943 stil. Toch kan er nog wel gestudeerd worden:

hoogleraren nemen in het geheim tentamens af. Door deze gedeelde ervaring ontstaat een

hechte band binnen de universitaire wereld. Een aantal mensen van de VU is actief bij

het verzet betrokken: in het laboratorium aan de De Lairessestraat worden persoonsbe-

wijzen vervalst en de Valeriuskliniek èn het Hospitium aan de Keizersgracht herbergen

onderduikers.

Als Nederland op 5 mei 1945 eindelijk is bevrijd kan de balans worden opgemaakt. 32

VU-studenten hebben de oorlog niet overleefd. Een deel is gefusilleerd, een deel is in de

concentratiekampen gestorven en een deel is bij bombardementen om het leven

gekomen. Er wordt een zuiveringscommissie ingesteld om studenten die lid zijn geweest

van organisaties als de NSB of die de loyaliteitsverklaring ondertekend hebben te

schorsen; uiteindelijk gaat het hier om 22 studenten (van de ongeveer 600).

Het eenheidsgevoel dat tijdens de oorlogsjaren gegroeid was wil men na de oorlog

voortzetten. Het VU-Corps neemt hierin het voortouw. De bedoeUng is, dat het Corps

alle studenten blijft vertegenwoordigen, en dat subverenigingen zoals Faculteitsvereni-

gingen en sportclubs ook voor niet-Corpsleden toegankelijk worden. Ook wil men goede

gezondheidsvoorzieningen voor alle studenten en een organisatie die zich met culturele

aangelegenheden moet bezighouden opzetten. De universiteit moet een echte "civitas

academica", een universitaire gemeenschap, worden.

Eén universitaire gemeenscha!)?

Het Corps gaat voortvarend te werk. In september 1945 richt men een commissie op ter

bevordering van de culturele en lichamelijke belangen van de studenten aan de VU.

Daarin hebben naast studenten ook het bestuur van de VU en hoogleraren zitting. Het

werk van deze commissie resulteert in november 1945 in de oprichting van de

"Algemene Sportvereniging aan de Vrije Universiteit", de AS VU. In december komt er

ook een culturele organisatie tot stand, die luistert naar de bijbelse naam SAUL. (Deze

afkorting staat voor Societas Artis-Amantium Universitatis Liberae. In de jaren zestig,

als Latijnse namen minder in trek zijn, verandert men deze naam in Algemeen Cultureel

Centrum, ACC).

In juni 1948 volgt de kroon op het werk: de oprichting van de "Civitasraad". In deze orga-

nisatie zitten vertegenwoordigers van het bestuur van de VU, de staf, de studenten, de

senaat èn de reünisten. De Raad houdt zich onder andere bezig met de studentenvoorzie-

ningen (SAUL en de ASVU dus) en organiseert interfacultaire lezingen om studenten

inzicht te geven in eikaars studierichting (later zal dit "Studium Generale" gaan heten). 16

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen