Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 16

4 INLEIDING

De oprichters van de VU waren er van overtuigd dat deze instelling bij

uitstek de taak had denkend en gelovend deze verborgen ordenings-

principes op te sporen en te verhelderen opdat ze als richtsnoer voor het

persoonlijk en maatschappelijk handelen konden fungeren. Het heeft

o.a. zijn neerslag gevonden in het bekende leerstuk van de "souvereini-

teit in eigen kring". De strekking ervan was dat zich in het geheel der

werkelijkheid een kwalitatieve verscheidenheid van levensterreinen

met elk hun eigen aard en competentie laat onderscheiden. De Vrije

Universiteit is in feite opgericht in verzet tegen een staat die zijn

competentie jegens de eigen aard en bevoegheid van het terrein van het

(hoger) onderwijs te buiten ging.

De grondleggers van de VU waren er, ondanks onderlinge menings-

verschillen, van overtuigd dat ze ten principale de uitgangspunten en

richting gevonden hadden waarin de VU zich in haar onderwijs en

onderzoek zou moeten ontwikkelen.' Vergeleken met deze stelligheid

van het vinden en gevonden hebben, is de grondhouding bij de auteurs

van deze bundel er eerder één van terughoudendendheid en zoeken. In

deze opstelling ligt evenwel niet alleen verschil maar ook een moment

van continuïteit met de grondleggers van de VU, want zij allen willen

verder zoeken in het verlengde van wat die grondleggers gevonden

meenden te hebben. De bescheidenheid die besloten ligt in het predikaat

zoeken, dat op de omslag van deze bundel prijkt, beschouwen de auteurs

daarbij niet als een morele verdienste. Veeleer ervaren zij zichzelf in

hun zoekende grondhouding als kinderen van deze tijd, net als trouwens

de grondleggers van de VU in hun neiging tot stelligheid en stelsel-

vorming dat van hun tijd waren.

Opgemerkt kan daarbij nog worden dat een wetenschappelijke instel-

ling als de VU met enerzijds een christelijke identiteit en anderzijds een

p e r m a n e n t e opdracht tot nadenken en reflectie, ook over de eigen

wereldbeschouwelijke uitgangspunten en vooronderstellingen, in zich-

zelf een bron van spanning vormt. De auteurs zijn van oordeel dat deze

spanning een wezenskenmerk van de VU is en dat ook dient te blijven.

Vandaar ook dat zij karakteriseringen van de VU waarin van een levens-

of wereldbeschouwelijk pluralisme wordt uitgegaan, niet primair als

positief ervaren. Ze bergen het gevaar in zich van relativisme en onver-

schilligheid jegens de specifieke identiteit die deze bijzondere univer-

siteit eigen is. De auteurs menen dat deze identiteit juist een permanente

bron van onrust dient te vormen, waarbij de verscheidenheid van haar

uitleg ook altijd als pijnlijk moet worden ervaren.

Voor wat de aard van de bundel zelf betreft kan worden opgemerkt dat

deze niet vanuit een strak vooropgezet kader is geschreven maar dat de

auteurs een ruime mate van vrijheid hebben gehad om h u n bijdrage naar

eigen inzicht structuur en inhoud te geven. De bundel laat zich globaal

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen