Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 150

138 R. VAN WOUDENBERG

waar is (of niet werkelijk gekend wordt). In dit artikel wil ik betogen dat

de grondovertuigingen van de oprichters van de VU betreffende de

wetenschap eminent plausibel zijn. Een van die overtuigingen was dat

wie in God gelooft op een andere manier de wetenschap zal beoefenen,

en een andere visie op de wetenschap zal hebben, dan iemand die niet in

God gelooft. Het verschil is gelegen in het feit dat een gelovige weten-

schapper (en wetenschapsbeschouwer) in zijn werkzaamheden reke-

ning zal willen houden met alles wat hij weet—ook met wat hij weet

door het geloof. Dit alles betekent uiteraard niet dat de gelovige per

definitie tot andere resultaten zal komen dan degene die niet in God

gelooft; maar het is ook niet uit te sluiten. Dat het geloof in God verschil

kan maken voor de beschouwing van de wetenschap, wil ik nu duidelijk

maken.

De notie 'wetenschap'

Over de stelling dat de wetenschap grenzen heeft, wordt, zo zei ik al, zeer

verschillend gedacht. Dit heeft (naast de genoemde wereldbeschouw-

lijke perspectieven die hier in het geding zijn) ten minste twee redenen.

Ten eerste, dat de term 'grens' metaforisch wordt gebruikt en het niet

zonder meer duidelijk is wat de betekenis ervan is. En ten tweede dat

'wetenschap' niet een ding is met welomschreven eigenschappen. Dat

wat wij 'wetenschap' noemen, kan zijn een (geordende) beschrijving van

verschijnselen, een verklaring van verschijnselen, een voorspellen van ver-

schijnselen; in sommige wetenschappen spelen theorieën een voorname

rol, in andere niet; in sommige wetenschappen speelt het experiment

een rol, in andere niet; in sommige wetenschappen speelt empirische

toetsing een rol, maar niet in alle (bijv. niet in de logica en wiskunde

maar ook niet in de hermeneutische wetenschappen); wetenschap kan

voorts bestaan in het onderzoeken van bronnen (bijv. getuigenverkla-

ringen, kunstwerken, archeologische vondsten) of de interpretatie van

teksten; wetenschap is iets wat men kan beoefenen, maar wetenschap kan

ook genoemd worden datgene wat het resultaat is van die beoefening.

Het is daarom onmogelijk aan te geven wat wetenschap nu precies is.

En dat komt omdat wetenschap niet iets precies is. Het begrip 'weten-

schap' is, om de term van Wittgenstein te gebruiken, een familiehegTip.

In de tweede paragraaf wil ik, zoals aangekondigd, betogen dat men

de stelling dat de wetenschap grenzen heeft op verschillende manieren

kan uitleggen en dat een aantal ervan (in elk geval de eerste acht die ik

bespreek) niet alleen zinnig maar ook waar zijn. Daarbij zal ik uiteraard

rekening houden met hetgeen ik zojuist signaleerde. Dat betekent con-

creet dat ik steeds expliciet zal aangeven welk kenmerk ervoor verant-

woordelijk is dat een bepaalde (groep van) wetenschap (pen) grenzen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen