Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 149

Wat bedoelen we wanneer we zeggen dat

de wetenschap grenzen heeft?

R. VAN WOUDENBERG

Dit artikel is, evenals de overige artikelen in dit boek, een bijdrage aan de

discussie over het bijzondere karakter van de Vrije Universiteit. De VU is

een instelling voor wetenschappelijk onderzoek en -onderwijs. Maar, wat

is wetenschap eigenlijk? En: wat is de waarde van hetgeen langs de weg

van het wetenschappelijk onderzoek wordt gevonden? En: wat mag van

de wetenschap worden verwacht? Deze vragen wil ik in dit artikel bezien

door te onderzoeken welke competentiegrenzen de wetenschap heeft.

Dit artikel is als volgt opgebouwd: de eerste paragraaf biedt een korte

beschouwing over de notie 'wetenschap'; in de tweede paragraaf wordt

betoogd dat de wetenschap in meerdere opzichten begrensd is en in de

derde paragraaf geef ik aan wat de betekenis is van het gevondene voor

de VU als bijzondere instelling.

Maar eerst wil ik een poging doen een paar dingen in perspectief te

plaatsen. Ik begin met op te merken dat er geen eenstemmigheid bestaat

over de competentiegrenzen van de wetenschap. Dat vindt (naast de

verderop te noemen redenen) zijn oorzaak in het feit dat in de discussie

hieromtrent zich fundamentele (wereldbeschouwlijke en religieuze)

overtuigingen doen gelden. De oprichters van de VU zijn zich hier

scherp van bewust geweest en zij hebben vanuit hun overtuiging dien-

aangaande de VU opgericht. De oprichters van de VU hadden, met

andere woorden, een bepaalde opvatting over wetenschap (en haar gren-

zen), die dusdanig was, dat zij het noodzakelijk achtten een bijzondere

universiteit in het leven te roepen, waar die opvatting niet alleen beleden,

maar ook gepraktiseerd kon worden. Wetenschap, zo oordeelden Kuyper

CS., is, religieus gesproken, geen neutrale aangelegenheid, en daarom

moet er een universiteit komen die vanuit expliciet christelijke opvat-

tingen opereert.

Terwijl de geleerde wereld in het algemeen nog zwoer bij wat ge-

noemd werd de zelfgenoegzaamheid en neutraliteit van de wetenschap,

richtten Kuyper c.s. een bijzondere universiteit op! Achteraf gezien lijkt

het erop dat Kuyper zijn tijd ver vooruit was; tal van moderne weten-

schapsfilosofen (Th. Kuhn, H.G. Gadamer, M. Polanyi e.a.) bevestigen

datgene wat Kuyper reeds had betoogd. Dit neemt niet weg dat bij velen

nog steeds de indruk leeft dat de wetenschap de enige werkelijke toe-

gang biedt tot de waarheid, dat datgene wat niet het stempel 'weten-

schappelijk vastgesteld' heeft opgedrukt gekregen, ook niet werkelijk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen