Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 170

158 J . P . VERHOOGT

ook opvatten als een pakkende reclameslogan, vrucht van opportunistisch

markt- en efficiëncy-denken waarin een beeld van de VU wordt

opgeroepen als een universiteit die bij uitstek voldoet aan de eisen van de

moderne tijd. In het verlengde daarvan ligt dan dat de VU zich vooral

presenteert als een universiteit met een aantal voor moderne studenten

aantrekkelijke kanten: kwaliteit, kleinschaligheid, ligging etc. Volgens

deze opvatting is het streven er dan vooral op gericht een studentenstroom

in de richting van de VU te lokken om zodoende haar voortbestaan veilig

te stellen. De leuze "Deze tijd vraagt om een Vrije Universiteit" is

ambigu omdat ze zowel de principiële als de opportunistische uitleg

toelaat.

Bezien we overigens enkele recente officiële publikaties van die kant

dan kan de vraag gesteld of de leiding van de Vrije Universiteit zelf de

ambiguïteit van de leuze "Deze tijd vraagt om een Vrije Universiteit" niet

doorbreekt. Zij lijkt zich namelijk eenduidig in de richting van de twee-

de uitleg te bewegen. Deze tendens is althans waarneembaar wanneer

men de rede "Identiteit van de Vrije Universiteit" van de toenmalige

voorzitter van het College van Bestuur drs H.J. Brinkman uit 1992

vergelijkt met de brochure "De vrije Universiteit: Gewoon bijzonder" uit

1988. De eerste, principiële opvatting van de leuze is naar de achtergrond

verdrongen en het accent is vooral komen te liggen op de presentatie van

de VU als een aan de moderne tijd aangepaste universiteit.^

De vraag is dan vervolgens of met deze neiging tot aanpassing van de

VU aan de moderne tijd het beoogde markteffect niet juist wordt

ondergraven of in ieder geval maar van korte duur zal zijn. Niets lijkt op

termijn bedreigender voor het voortbestaan van wereldbeschouwelijke

organisaties als de VU dan hoge principiële pretenties te voeren en die

feitelijk niet waar te maken. Is het daarom niet zinvoller de genoemde

leuze in haar eerste, principiële betekenis op te vatten, maar deze opvat-

ting dan ook volstrekt serieus te nemen door haar om te zetten in de

principiële en weerbarstige vraag "Vraagt deze tijd om een Vrije Univer-

siteit?". De inzet wordt dan om op die vraag een eenduidig, oprecht en zo

mogelijk velen aansprekend antwoord te zoeken en daarmee dan

belangstelling voor de VU te wekken. Voor wat de rechtvaardiging van

het bestaan en voortbestaan van de VU betreft duurt mogelijk ook hier

eerlijkheid' het langst. En zou, andersom, dat bestaan ook niet langer

mogen duren dan het eerlijk en overtuigend te rechtvaardigen is.

Opgemerkt kan worden dat juist als we de leuze "Deze tijd vraagt om

een Vrije Universiteit" in een vraag omzetten, we ons in het voetspoor

van de grondleggers van deze universiteit bewegen omdat hun uitgangs-

punt in feite dezelfde vraag was. In het hiernavolgende willen we aller-

eerst kort bij die grondleggers stil staan, hetgeen tegelijk de gelegenheid

schept om zelf weer vragen bij hun antwoord te stellen. Vervolgens

^^i

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen