Medische psychologie - pagina 179

Hersenreservecapaciteit bij mild traumatisch hersenletsel en veroudering 177

de immunologische bescherming van het hersenweefsel weg waardoor toxines en/of

virussen kunnen binnendnngen die pas vele jaren later schade aannchten ^"^ In de

tweede plaats is het mogelijk dat hersenletsel het functioneren van hersenweefsel aantast

op een manier die met direct leidt tot meetbare cognitieve stoornissen, maar die wel de

reservecapaciteit van de hersenen vermindert Door de reductie van functioneel

hersenweefsel treedt bij veroudenng een afname op in de reservecapaciteit van de

hersenen Hierdoor kan het tijdstip waarop de cognitieve achteruitgang klinisch

waarneembaar is worden vervroegd In de volgende paragraaf staat beschreven hoe een

dergelijk mechanisme een rol zou kunnen spelen bij de leeftijdsgerelateerde cognitieve

achteruitgang

Hersenreservecapaciteit

Het hersenreservecapaciteitsmodel gaat uit van een discontinue cognitieve veroudenng

die veroorzaakt wordt door beschadigingen van het centraal zenuwstelsel en van de

aanname dat de reservecapaciteit van de hersenen afneemt doorziekte en veroudenng

Hoewel celdeling in de hersenen na de vroege kindertijd met meer plaats vindt, zorgt de

overvloed van neuronen in de hersenen er voor dat hersenbeschadigingen pas klinisch

aantoonbaar worden na grootschalig functioneel celverlies Bij de ziekte van Parkinson

bijvoorbeeld dient ongeveer 85% van de nigrostnatale cellen gedeactiveerd te zijn voordat

klinisch gesproken wordt van parkinsonisme ^^ ^^ Vergelijkbare drempels zijn gevonden

bij multi-infarctdementie, waar het totale volume van de afzonderlijke laesies een bepaald

niveau dient te overschrijden voordat symptomen zichtbaar worden, en in Alzheimer,

waar de eerdergenoemde seniele plaques en neurofibnilaire tangles een bepaalde

kwantitatieve drempel dienen te overschrijden voordat klinische symptomen optreden ^^^

Met betrekking tot hersenletsel, merkte Symonds op "In concussion there may be rapid

and complete recovery of cerebral function, but this does not necessanly exclude the

possibility that a small number of neurons may have penshed -a number so small as to

be negligible at the time, but leaving the brain more susceptible as a whole to the effects

of further damage of the same kind' ^ Ewing en collega's toonden aan dat dit het geval

is als het centraal zenuwstelsel wordt overbelast door milde hypoxie ^' Niet-

symptomatische patiënten die 1 tot 3 jaar eerder mild hersenletsel hadden opgelopen en

die werden blootgesteld aan hypoxie bleken cognitief minder goed te presteren dan

controles Een ander voorbeeld van een mogelijk drempelfenomeen is het al eerder

genoemde dementia pugulistica syndroom

Het mechanisme dat kan leiden tot versnelde cognitieve veroudenng staat weergeven in

figuur 1 en is gebaseerd op twee pnncipes de hersenreservecapaciteit die gerelateerd

is aan de hoeveelheid aanwezig functioneel hersenweefsel en een drempelconcept dat

overeenkomt met de kntische hoeveelheid hersenweefsel die iemand kan verliezen

voordat cognitieve stoornissen optreden Drempelfenomenen zijn strijdig met theoneen

die uitgaan van een continue achteruitgang, waarvan Alzheimer mogelijk het eindpunt

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen