Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 46

34 A.TH. VAN DEURSEN

Stichter van de Vrije Universiteit was aangedaan. Het was een machte-

loze oppositie, die gevoelens het woord gaf op een ogenblik dat juist het

verstand had moeten spreken. Maar het toonde hoe krachtig toen de

emotionele binding aan Kuyper kon zijn. Dat is nu ook wat we in het

gedenkboek vinden.

Kuypers naam laat ons nog altijd niet onverschillig, schrijft Roelink

(43). Hij staat in de tijd heel dicht bij ons. Door velen is hij verguisd, door

anderen verafgood. Hoe zullen wij nu, in 1955, over hem oordelen?

Roelinks eigen antwoord laat over de keus geen twijfel: hij voelt voor

Kuyper een verering, die dicht aan eerbied grenst. Het komt in zijn hele

boek tot uiting, en het bondigst laat zijn oordeel zich samenvatten met

deze regels uit het boekje voor de gereformeerde jeugd (7): 'Het wachten

was op de man, die heel de wereld zou opeisen voor Christus: "geen

duimbreed is er op heel het erf van ons menselijk leven, waarvan de

Christus, die aller Souverein is, niet roept: Mijn!" Die man was Abraham

Kuyper en omstreeks 1880 was deze door God klaar gemaakt om op het

terrein van de wetenschap Gods geboden duidelijk te maken'.

Maar is dat kleine boekje niet bestemd voor een ander publiek? Dat

kan verschil maken voor de presentatie van de feiten, die feiten zelf ech-

ter blijven voor iedereen gelijk. En bovendien, als het beoogde publiek

voor het ene en het andere boek in niveau verschilt, dan ligt het voordeel

bij de jongelingen en de meisjes. Die zijn per slot van rekening lid van

een studievereniging. Het gedenkboek is juist geschreven vanuit de

ambitie, de geschiedenis van de Vrije Universiteit bekend te maken 'ook

bij de grote schare, die de studeerkamer muf en de bibliotheek saai vindt'

(8). Voor één keer zullen ze dan toch eens een boek moeten lezen, want

de Vrije Universiteit heeft hun liefde nodig.

Precies als Rullmann richt ook Roelink zich dus tot de brede achter-

ban, en wil hij hun taal spreken. De universiteit en het gereformeerde

volk horen bij elkaar. Geleerden en arbeiders zijn zonen van hetzelfde

huis. Samen zijn ze verantwoordelijk voor de instandhouding van die

gedeelde woning. Als de Vrije Universiteit in vijfenzeventig jaar groot

geworden is, kan men de verklaring zoeken in de zichbare dingen: het

leiderschap van Kuyper, de enorme offervaardigheid, de schitterende

organisatie, het toenemend aantal professoren en studenten—'maar als

het goed zal zijn, zullen we achter al dat zichtbare weten het gebed als de

grote krachtbron der Vrije Universiteit' (85). Meer dan eens spreekt

Roelink van gebedsverhoring, als nieuwe mijlpalen eindelijk zijn

bereikt. In 1950 kwam de medische faculteit tot stand. Zij vervulde de

gebeden van velen die de verhoring niet meer hebben beleefd (186). In

1900 werd al gebeden dat God mannen zou zenden om een wijsgerig

stelsel op te bouwen uit de gereformeerde beginselen. De wijsbegeerte

der wetsidee is het bewijs dat deze bede verhoord is (121). Dooyeweerd

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen