Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 121

WETENSCHAPSBEOEFENING EN CHRISTELIJKE GELOOFSKENNIS 109

wereld. De christelijke hoop en toekomstverwachting pretenderen iets

anders te zijn dan dromen die de mens zelf droomt; hoop en verwach-

ting zijn afgeleiden van de geloofskennis. Ze zijn een vorm van gegron-

de verwachting. Er kunnen daarom momenten optreden van feitelijk

conflict of op zijn minst van vervreemding en discrepantie tussen wat

men op grond van de kosmologie of psychologie over mens en wereld

zeggen kan en datgene wat binnen de christelijke leer over bestemming

en toekomst van de mens gezegd wordt.

Nog een andere opmerking dient hier te worden gemaakt. Een aantal

van de uitspraken over mens en wereld, die op grond van christelijke

leer k u n n e n worden gedaan, k u n n e n ook daarbuiten ontdekt en

geïdentificeerd worden. Het feit dat de werkelijkheid bestudeerbaar en

analyseerbaar is volgens een methodisch atheïsme, dus 'alsof God niet

bestaat', is theologisch te begrijpen als de uitdrukking van het feit dat de

betrekking God-mens niet adequaat gevat is, indien men haar verstaat als

noodzakelijkheidsrelatie. De betrekking met God gaat boven die van de

functionaliteit en van de categorie noodzakelijkheid uit.

De stelling dat de fenomenen zelfs bestudeerbaar zijn, zoals Hugo de

Groot ergens zegt, "wanneer men aanneemt, wat overigens zonder de

grootste zonde niet kan worden aangenomen, dat God niet bestaat''^

betekent overigens allerminst dat de claim opgegeven wordt dat de

wereld zich in het licht van Gods openbaring het beste laat verstaan. De

uitspraak betekent alleen dat de wereld en haar fenomenen ook begrepen

kunnen worden in termen, waarin God niet voorkomt. Dat is een weg, die

in de westerse cultuur sinds eeuwen gegaan is en er zijn grote delen van

de menselijke kennis, waaruit het woord 'God' verdwenen is. Maar daar-

mee is niet beslist dat de rol van de christelijke leer als leverancier van

kennis omtrent mens en wereld uitgespeeld is. A posse ad esse non valet

consequentia. Vrij vertaald: kunnen is nog geen moeten. Of iets uit-

gebreiders: het feit dat iets kan, geeft nog niet het recht tot de nood-

zakelijkheid ervan te besluiten. Deze kennis gaat, zoals reeds kort werd

gezegd, verder dan het kader waarbinnen de kennis gesteld wordt, dus

verder dan de vragen van zin en doel en fundamentele noties die met

zin en doel van het mens-zijn samenhangen. Wie in de school van de

bijbel in de leer gaat, krijgt noties aangereikt die de fenomenen in een

bepaald licht plaatsen, ze wellicht op bepaalde punten kunnen verhel-

deren en soms ook voor verdere kennisverwerving een richting kunnen

wijzen. Ik wil enkele voorbeelden van zulke noties of inzichten noemen.

(4) Allereerst is te h e r i n n e r e n aan iets wat samenhangt met de

belijdenis dat God schepper van hemel en aarde is, namelijk de

erkenning van de contingentie van mens en wereld. Contingentie moet.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen