Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 112

100 C. VAN DER KOOI

worden cognitief inhoudelijke uitspraken over Jezus gedaan. De toenmalige

hoorders zullen bij de zinsnede "en heeft onder ons gewoond" zijn

herinnerd aan de tabernakel, die volgens Exodus 40 vers 34 vervuld was

van de heerlijkheid van God. Het woord 'heerlijkheid' is een sleutel-

woord, dat hen die op de hoogte waren met de geschiedenis van Israël,

bekend in de oren moet hebben geklonken. De heerlijkheid is een

prerogatief van de Eeuwige zelf en men vindt zowel in de verhalen van

de uittocht, bij de profeten, als in de psalmen een lange reeks van

geschiedenissen, waarin bericht wordt over ervaringen, waarin die heer-

lijkheid van God zich aan mensen voordoet. De claim die in het

evangelie van Johannes wordt gedaan, is dat deze heerlijkheid in het

leven van Jezus, in zijn persoon en werk, zichtbaar, kenbaar is geworden.

Volgens het evangelie van Johannes is in deze ene de kennis van Gods

heerlijkheid geconcentreerd.

Vervolgens, de bedoelde kennis is omgangskennis die een verandering

heeft teweeggebracht voor degenen onder wie Hij heeft gewoond. Het is

opvallend dat de proloog gesteld is in de eerste persoon meervoud. Het

getuigenis van dit evangelie komt uit een kring van mensen, die zich

bepaald weten door het optreden van Jezus. "Immers uit zijn volheid heb-

ben wij allen ontvangen zelfs genade op genade" (vs 16). In deze woor-

den blijkt een perspectiefwisseling. In de waarneming van het optreden

van Jezus komt het subject onder invloed van het waargenomene,

namelijk de genade en waarheid die door Jezus Christus zijn gekomen.

Het is inhoudelijke kennis die iets doet met de kennende en zijn wereld.

Daarin is het heilskennis.

Het feit dat het hier om een soort kennis gaat die gecommuniceerd wil

worden (vgl. Joh. 20: 31), betekent nog niet dat de kennis bij wijze van

spreken op straat ligt. Het evangelie heeft zijn eigen middelen om

duidelijk te maken dat kennis van Gods genade en waarheid niet de

openbaarheid en algemene toegankelijkheid bezit, die voor algemene

aanvaarding noodzakelijk is. De kennis van de ware identiteit van Jezus

komt 'van boven', niet 'van beneden' (Joh 3: 31). Het evangelie staat vol

met verhalen en beschouwingen die de hoorder ervan moeten door-

dringen dat hij of zij niet zomaar, onmiddellijk toegang heeft tot de

waarheid die wordt bemiddeld. Het evangelie van Johannes is het evan-

gelie van misverstanden. En zelfs dan, dwars door de misverstanden

heen, is het maar de vraag of een mens tot inzicht komt.

Het probleem dat gegeven is met het niet algemeen toegankelijke

karakter van de bewering die hier gedaan wordt, geldt niet pas voor de

mens van onze tijd en is zelfs niet van algemeen epistemische aard. Er is

een theologische reden. Een verwijzing naar deze theologische grond

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen