Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 115

WETENSCHAPSBEOEFENING EN CHRISTELIJKE GELOOFSKENNIS 103

In een cultuur waarin aanvaarding van de cognitieve inhoud van een

bewering door velen verbonden wordt met de methoden van de natuur-

wetenschappen, moet het als een daad van brutaliteit gelden te beweren

dat het christelijk geloof en daarmee verbonden de christelijke dogma-

tiek kennis bevat en levert. Van wetenschappelijk kennis wordt gevraagd

dat zij haar papieren laat zien. De beweringen moeten langs deze of gene

weg getoetst kunnen worden. Nu is het in de wetenschappelijke wereld

zelf een punt van voortdurende discussie welke soort van toetsing passend

is bij een bewering, wil de inhoud van die bewering aanvaard kunnen

worden. Een wetenschappelijke theorie moet, zo is wel gezegd, voldoen

aan de eisen van controleerbaarheid, algemeenheid, eenvoud; ze moet

verklarende kracht bezitten. Langs deze weg wordt intersubjectiviteit

verkregen. In het algemeen kan men stellen dat de bewering p waar is,

indien de inhoud van p het geval is. Maar om te garanderen dat de

inhoud van p inderdaad het geval is, mag de argumentatie niet in ter-

men van p verlopen. Voor de christelijke dogmatiek ligt hier, aangezien

het bestaan van God niet meer een zaak is die buiten geschil ligt ('extra

controversiam'), een moeilijkheid. Het geloof in God behoort niet meer

tot de intersubjectief gedeelde overtuigingen.

Wanneer men zich beperkt tot een opvatting van theologie als gods-

dienstwetenschap is het probleem opgelost. Het verschijnsel godsdienst

als menselijke activiteit is voor ieder zichtbaar. De vraag naar de

waarheid van een bewering is gereduceerd tot een historische waarheid.

In principe staan de getuigenissen die men in de bijbel van mensen

vindt voor historische controle open. Van de proloog van Johannes kan

gezegd worden dat hier iemand of een kring van mensen aan het woord is die

beweert dat in Jezus de heerlijkheid van God openbaar geworden is. Er

zijn mensen die beweren Jezus in de tijd na zijn sterven aan het kruis

weer gezien te hebben, maar nu verbonden met en doordrongen van de

majesteit Gods. Zodra we echter een theologische of precieser een

dogmatische uitspraak willen doen wordt dat anders. Theologische uit-

spraken zijn beweringen als: God openbaart zich zelf in Jezus Christus. In

Christus is een nieuwe tijd aangebroken. God rechtvaardigt de zondaar.

In elk van deze uitspraken wordt de bewering gedaan dat God handelt.

Ze pretenderen kennis van Gods handelen te bevatten.

Geloof in God is echter in onze cultuur niet meer 'fundamenteel';

ofwel, de erkenning van zijn bestaan vormt niet meer iets wat aan de

universiteit op algemene aanvaarding kan rekenen. Wanneer men zich

door de eis van openbaarheid laat gezeggen, zijn er redenen om de

dogmatiek haar wetenschappelijke status te ontzeggen en daarmee haar

plaats aan een universiteit, zoals met de regelmaat van de klok gebeurt.''

Maar dit probleem komt pas op wanneer men zich primair onderdeel weet

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen