Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 39

DE VRIJE UNIVERSITEIT IN EIGEN SPIEGEL 27

geloof en gebed. Moest zij het dan hebben van mensen die de weten-

schap niet eens beoefenden? Ja, antwoordt Woltjer, want ze hebben een

even kostbaar geloof als wij ontvangen (38).

Kuyper stelde aan de theologie de eis, dat ze theologie voor de ge-

meente zou zijn. Verlangt Woltjer hetzelfde van alle wetenschappen? De

rectorale oraties geven de indruk dat de gemeente althans nooit buiten

het blikveld raakte. Woltjers boodschap laat zich als volgt samenvatten.

De Vrije Universiteit is daarin uniek, dat zij de eenheid van de

wetenschappen ziet liggen in het geloof. Dan zal zij haar eigen karakter

alleen k u n n e n handhaven, zolang de geloofsgemeenschap primaire

betekenis houdt boven de groepsnormen van de wetenschapsbeoefenaars.

Gereformeerde beginselen (J.C. Rullmann, 1930)

Rullmann had aan de Vrije Universiteit gestudeerd, en daar honoris

causa de doctorstitel verworven als popularisator van de geschiedenis van

de gereformeerde kerken. Hij heeft echter nooit deel uitgemaakt van de

docerende staf. Als gereformeerd predikant behoorde hij eerder tot het

officierskader van de achterban, die hij voorging in geestdriftige

bezieling. Zijn toegewijd enthousiasme blijkt op iedere bladzijde van het

gedenkboek dat hij in 1930 het licht deed zien. Woltjer had nog niet

kunnen gewagen van imposante groei, en hechtte er ook niet veel aan.

Als de Vrije Universiteit in een gegeven jaar vijftig of zelfs h o n d e r d

studenten telt, wat zegt het als hun motief niet zuiver zou zijn (13)? In

1930 waren die mijlpalen reeds lang gepasseerd. Op elk gebied was er

spectaculaire groei geweest: studenten, professoren, boeken, gebouwen,

contribuanten ... De Vrije Universiteit verkeerde in blakende welstand.

Rullmann voelt geen aanvechting de toon van triomf te onderdrukken.

Bedenk alleen maar eens dat zelfs al 'meesterwerken onzer hoog-

leeraren' in het Duits en Engels vertaald zijn (219)!

Toch moeten we Rullmann nageven, dat hij de koe bij de horens

heeft gevat. Woltjer had slechts een algemeen uitgangspunt aangegeven:

wetenschap op de grondslag van het geloof. Rullmann vraagt naar de

concrete gevolgen. Hij gaat daarvoor te rade bij de man die het beter dan

wie ook moest weten, dus bij Abraham Kuyper. Die wilde onderwijs en

onderzoek baseren op de gereformeerde beginselen, en hoe dat zou

moeten gebeuren heeft de senaat van de Vrije Universiteit in 1895 nader

omschreven, met Kuyper als penvoerder. Rullmann is de enige die dat

stuk in zijn gedenkboek plaats geeft. Het sleutelbegrip in het hele betoog

is het calvinisme. Laten we met Rullmann eerst het woord geven aan

Kuyper.

De Gereformeerde beginselen mogen niet ... worden opgevat, als ware hier-

onder te verstaan hetgeen óf bij Calvijn óf bij eenigen Calvinist na hem als

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen