Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 130

118 S. STRIJBOS

hoofdrol heeft te vervullen? Een sceptische waarnemer zou bijvoorbeeld

kunnen opmerken: eens hadden we een moraal zonder ethiek, nu

hebben we een ethiek zonder moraal. En wat heeft een ethiek zonder

moraal ons eigenlijk te bieden in de crisis van onze zekerheden? Wor-

den de mogelijkheden van dit vak niet schromelijk overschat? Leerzaam

in dit verband is een scherpe observatie van Macintyre (1977, 197). Hij

wijst erop dat artsen, verpleegkundigen en andere hulpverleners aan-

vankelijk zeer opgetogen zijn als onder hen het stilzwijgen wordt

verbroken en de problemen van het dagelijkse werk openlijk aan de orde

kunnen worden gesteld. Daarop volgt een korte periode waarin de

standpunten en de verschillen van opvatting helder op tafel komen. En

dan komt er niets of vrijwel niets meer. Terwijl iedereen had gehoopt op

een constructieve oplossing voor de onderlinge geschillen, blijkt men

aan het eind nog evenver te zijn als bij het begin.

Kortom: reflectie op normen en waarden heft de morele verwarring

en onzekerheid beslist niet zomaar op. Hoe zeker kunnen we er daarom

van zijn dat een flinke dosis ethiek in wetenschap en universiteit wel

een geschikt medicijn is voor de problemen van de moderne tijd?

Hetzelfde kan gevraagd worden naar aanleiding van de aandacht die er

vandaag is voor normen en waarden in het onderwijs. Zijn we in weer-

wil van alle goede bedoelingen niet bezig met een kurieren am Symptom}

In welke situatie bevinden samenleving en universiteit zich thans aan

het eind van de twintigste eeuw? Moet niet dieper worden gepeild dan

het niveau van normen en waarden om de crisis van onze tijd werkelijk

te verstaan, en ook om te weten wat ons vandaag te doen staat? Even aan-

genomen dat we op deze vragen met ja antwoorden, wat betekent dit dan

voor de noodzaak en mogelijkheden van ethische reflectie? En ook: wat

betekent dit voor het wetenschappelijke en universitaire bedrijf? Hierover

willen we in het volgende nadenken met de intentie een bijdrage te

leveren aan de actuele bezinning binnen de Vrije Universiteit (Boeker

1995) wat we met ethiekonderwijs willen en wat we ervan mogen

verwachten. In ons betoog bewandelen we een omweg. We beginnen

onze analyse niet bij de hedendaagse problematiek van n o r m e n en

waarden en de positie van ethiek, maar bij een ander kenmerkend

verschijnsel van onze eeuw, namelijk de enorme vlucht die wetenschap

en techniek, vooral na de Tweede Wereldoorlog, heeft genomen.

Spiraal van wetenschap en techniek

Dat er met wetenschap iets bijzonders aan de hand is, ervaren we

dagelijks. Wetenschap, en met name het bondgenootschap van natuur-

wetenschap en techniek, heeft de gehele levenswijze van de moderne

mens drastisch veranderd, vooral ook in die zin dat verandering een

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen