Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 67

DE v u : GEVANGENE VAN EEN POSITIVISTISCH WETENSCHAPSIDEAAL 55

Pluralisme: speelruimte op privé-terrein.

Er zit een wonderlijke tegenstrijdigheid in de huidige tolerantie voor

pluraliteit. Tegen degenen die uit volle overtuiging voorstander zijn van

een intrinsiek christelijk karakter van de Vrije Universiteit, wordt het

concept van het pluralisme als wapen gebruikt. De tijd van de 'Grote

Verhalen' is voorbij, heet het, ook de grote verhalen waarmee de

wetenschap de fundering van haar eigen wetenschappelijkheid meende

te kunnen leveren. Organisaties van meer dan twee personen zullen

nooit een echte geestelijke eenheid kunnen vertonen. Levensbeschou-

wing als basis van organisatie is een zaak van een verleden tijd. Het

huidige tijdsgewricht kent geen onbetwijfeld geloof meer en ziet daarom

alle zuilen van weleer instorten.

Maar het wonderlijke geval doet zich voor, dat dat 'pluralisme' niet als

factor erkend wordt wanneer het gaat om de wetenschapsbeoefening zelf

en dat in organisaties voor wetenschapsbeoefening niet de consequenties

van dat 'pluralisme' getrokken worden. Ook al tolereert men 'vrouwen-

studies' en al belijdt men dat 'gender', culturele context en groeps- en

schoolvorming relevante factoren zijn in de wetenschapsbeoefening, de

manier waarop men daarmee omgaat geeft toch altijd de indruk dat

dergelijke zaken betreurenswaardig zijn en afbreuk doen aan de

standing van het wetenschappelijk-bedrijf als geheel. In de praktijk van

het universitaire bedrijf, in instellingen als N.W.O. en in visitatie-

commissies wordt nog steeds het beeld gepresenteerd van de ene weten-

schappelijke wetenschap. De relevantie van levensbeschouwelijke keu-

zen met geloofskarakter wordt daarin niet verdisconteerd. De bewering

dat juist in de wetenschapsbeoefening de pluraliteit er altijd is geweest en

dat men daaruit de consequenties zou moeten trekken, wordt niet

ontvankelijk verklaard. Zelfs nadat in de theoretische kritiek van het

post-modernisme het ' rock-bottom' karakter van wetenschappelijke kennis

ernstig ondergraven is, blijft de praktijk aan de universiteiten beheerst

door het beeld dat B. Russell schetste: vak-wetenschap is de instantie die

vaste, eenduidige kennis levert; de rest is franje. Die praktijk ontkent

glashard, dat eensgezindheid in de wetenschapsbeoefening wel altijd is

geclaimd als het vanzelfsprekende resultaat van eerlijk, objectief, kri-

tisch, vooroordeelvrij en open wetenschappelijk onderzoek, maar dat dat

in de praktijk van die wetenschapsbeoefening nooit was vertoondl

Hoe is dat te begrijpen? Wat is de reden dat zelfs in een tijd waarin

'pluralisme' een modewoord geworden is, de 'pluralist avant la lettre, dr.

A. Kuyper, met zijn idee van bijzonder wetenschappelijk onderwijs nog

steeds geen eerherstel heeft gekregen?

Naar mijn mening is dat het gevolg van de grote invloed van de

wetenschapsvisie van B. Russell en de zijnen. Maar juist die grote

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen