Medische psychologie - pagina 176
10 jaar samenwerken in het VU-ziekenhuis. Jubileumboek ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van de afdeling/vakgroep medische psychologie.
174 Klein
informatie, wordt deze minder goed opgeslagen in het geheugen. Als aan de andere kant
een persoon door geheugenstoornissen slecht onderscheid kan maken tussen relevant
en i rrelevant, i s het voor de persoon ui teraard moei li jk om relevante i nformati e ui t de
omgeving te selecteren.
Net als bij de normale cognitieve veroudering, is geheugenverlies het meest promi nente
en vroegste symptoom van Alzhei mer.^ Behalve geheugenfuncti es kunnen de
aandachtsfuncties ook zijn aangedaan.''' Parasuraman en Haxby concludeerden in 1993
dat specifieke aandachtsfuncties het meest zijn getroffen bij patiënten met milde vormen
van Alzheimer.^Zij suggereren zelfs dat aandacht de belangrijkste cognitieve indicator is
van stoornissen in het functioneren van de hersenschors in de vroege Alzheimer-stadia.
Het wegvallen van verbindingen tussen frontale en posterior-pariëtale hersengebi eden
is waarschijnlijk voor een belangrijk deel verantwoordelijk voor de selectieve verstoring
van aandachtsfuncties bi j Alzheimer. Bi j veroudering treden er veranderingen op in het
functioneren van de frontale hersengebieden, gebieden die samenhangen met aandacht
en de planning en initiatie van gedrag. De veranderingen in aandachtsfuncties bij normale
veroudering en de effecten van mild hersenletsel zijn recent beschreven door de auteur
van dit hoofdstuk.'" Naast een overlap in cognitief functioneren, is er bij veroudering en
Alzheimer ook een overlap i n de fysi ologi sche verander i ngen i n bepaalde
hersengebieden. Hoewel seniele plaques en neurofibrillaire tangles kenmerkend zijn voor
Alzheimer, komen deze i n mi ndere mate ook voor i n dezelfde hersengebi eden van
normaal verouderende hersenen."''^ Seniele plaques bestaan hoofdzakelijk ui t amyloïd,
waarvan het eiwit bestaat uit - of A4-proteïne. Ze ontstaan op hogere leeftijd, vooral in
de hersenschors. Neurofi bri llai re tangles zi jn structuren di e i n de zenuwcel worden
gevonden, vooral i n de hi ppocampus, een hersengebi ed dat sterk betrokken i s bi j het
geheugen. De tangles bestaan uit filamenten die, hoewel samengesteld ui t ter plaatse
aanwezige ei wi tten, normaal gesproken ni et i n de cel voorkomen. Plaques en tangles
worden vermoedelijk gevormd door een samenspel van leeftijd, genetische predispositie,
familiegeschiedenis en omgevingsinvloeden.
Normale verouderi ng onderschei dt zi ch i n verschillende opzi chten van Alzhei mer; de
lengte van de synaps neemt toe bij veroudering, maar niet bij Alzheimer en neurofibrillaire
tangles zi jn zeldzaam i n de normale hersenschors, hoewel ze wel voorkomen i n
subcorticale hersengebi eden." Op vergevorderde leefti jd vertoont het functi oneel
celverlies van normaal en pathologi sch verouderende hersenen echter weer sterke
overeenkomsten. Op dit moment is de kennis omtrent de neuropathologie van Alzheimer
en de normale veroudering echter onvoldoende om een uitspraak te kunnen doen over
de relati e tussen deze twee processen. Een ui tspraak over de eventuele samenhang
tussen normale veroudering en Alzheimer is sterk afhankelijk van de vraag of Alzheimer
gezien wordt als onderdeel van het normale verouderingsproces, of dat Alzheimer gezien
wordt als een pathologi sch proces dat zi ch dui deli jk onderschei dt van normale
veroudering. Zoals zal blijken in het vervolg van dit hoofdstuk is het van groot theoretisch
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van woensdag 1 januari 1997
Publicaties VU-geschiedenis | 324 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van woensdag 1 januari 1997
Publicaties VU-geschiedenis | 324 Pagina's