Medische psychologie - pagina 30

28 Van der Ploeg

Sociale aspecten

Social support, of sociale (medemenselijke) steun wordt vaak opgevat als een buffer

tegen stress. Sociale steun is niet één kenmerk, maar heeft verschillende dimensies,

zoals instrumentele (geld, assistentie), informatieve (advies, suggesties,

aanwijzingen), evaluatieve (feedback, sociale vergelijking) en emotionele (steun,

begrip en troost). In medische situaties lijken vooral informatieve en emotionele

sociale steun van belang. Sociale steun betekent het kunnen beschikken over

medemenselijke steun van de partner, familie, een goede vriend(in), een kennis, buur,

collega's op het werk, in de vrijetijdsbesteding, vanuit de kerk, maar ook van

hulpverleners, verpleging, artsen.

Stress is meer dan dreiging

Ook positieve en plezierige gebeurtenissen roepen aanpassing en coping op en leiden

dus tot de ervaring van emoties en stress. Denk bijvoorbeeld aan presteren bij een

sportwedstrijd, een prijs winnen, deelnemen aan feesten en partijen, trouwen,

opvallende persoonlijke prestaties, vakanties. Stress zet aan tot grotere creativiteit en

tot grotere prestaties. Daarbij zal waargenomen dreiging en waargenomen uitdaging in

(een optimaal) evenwicht moeten zijn. Te veel spanning, maar ook te weinig spanning,

leiden tot verlaging van het prestatieniveau en tot minder effectief functioneren.

Ziekte

Ziekte, of 'disease', kan door een erkend deskundige objectief worden vastgesteld. Bij

dit somatisch ziektebegrip denkt men aan:

- endogene of exogene invloeden, waardoor een structuurlaesie van orgaan of

weefsel is ontstaan,

- daarop ontwikkelt zich een pathologische functie, en

- ontstaat ziekte.

Ziekte is aldus een eenheid met bekende oorzaak, structurele veranderingen en

klinische manifestaties. Bij dit ziektebegrip is het mogelijk dat men ziek is, zonder zich

ziek te voelen.

Men kan zich echter ook ziek voelen zonder ziek te zijn. Het psychologisch

ziektebegrip, of 'illness', impliceert ziektebeleving en ziektegedrag. Het gaat dan om

de unieke manier waarop het ziek-zijn de interactie van persoon en omgeving kan

beïnvloeden.^

Gelet op de voorgaande bespreking van stress kan men stellen: ziekte of 'disease'

wordt opgevat als stressbron. De persoon, met alle ervaringen van eerder ziek-zijn,

herstel en gezondheid, zal bij veranderingen, klachten en lichamelijke signalen

allereerst pogen tot betekenisverlening te komen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen