Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 166

154 R. VAN WOUDENBERG

these control beliefs. They include beliefs about the requisite logical or

aesthetic structure of a theory, beliefs about the entities to whose existence a

theory may correctly commit us, and the like. Control beliefs function in

two ways. Because we hold them we are led to reject certain sorts of theories

[...] On the other hand control beliefs also lead us to devise theories. My

contention [...] is that the religious beliefs of the Christian scholar ought to

function as control beliefs within his devising and weighing of theories.

(1977, 63-64; 66; zie ook 1996, 95-104)

De VU zou een plaats moeten zijn waar deze opvatting van 'Christian

Scholarship' (vgl. Wolterstorff 1988; Plantinga 1996) serieuze overweging

en gestalte krijgt.

(3) Wetenschap heeft grenzen, ook in deze zin dat een bepaalde

metafysische werkelijkheidsvisie, zoals bijv. die van het fysicalisme, of

materialisme, of naturalisme (of welke andere metafysische visie men

ook maar in gedachten neemt), nooit het dwingend resultaat zijn van

wetenschappelijk onderzoek.'^ Metafysische posities blijven onderge-

determineerd door de resultaten van de wetenschap.

Nu zou men kunnen menen dat eerder het omgekeerde het geval is,

nl. dat het wetenschappelijk onderzoek geheel in het verlengde ligt van

het au serieux nemen van de eigen metafysische positie of religieuze

overtuiging. Ook dit kan echter niet juist zijn. Er zijn delen van de

wetenschap waar metafysische posities of religieuze overtuigingen geen

invloed lijken te hebben op het resultaat van het onderzoek (bepaalde

delen van de fysica en de biologie, bijv. taxonomie, erfelijkheidswetten

van Mendel, wiskunde e t c ) . Deze delen van de wetenschap blijven

ondergedetermineerd door de metafysische en religieuze overtuigingen

van de onderzoeker. Echter, hoe omvattender de pretenties van een

bepaald onderzoek worden, hoe meer invloed deze overtuigingen zullen

gaan spelen. Er geldt zoiets als de regel dat hoe meer de mens zelf het

object wordt voor zijn wetenschappelijk onderzoek (zoals in de psycho-

logie, of pedagogie, of sociologie, of ethiek), hoe meer de resultaten

afhankelijk zullen zijn van de existentiële overtuigingen van de onder-

zoeker. Dit speelt zeker een rol in de paradigma-strijd die zich aftekent in

deze wetenschappen. Aan de VU zou ons dit niet moeten verwonderen

en ons er juist toe moeten uitdagen de juiste keuzes te maken.'-''

Noten

' Deze concentratie op natuurwetenschap wordt ingegegeven door het feit dat velen

m e n e n d a t hetgeen deze wetenschappen naar voren h e b b e n g e b r a c h t o p een of

a n d e r e manier met het christehjk geloof op gespannen voet staat.

^ Uitvoeriger h e b ik dit betoogd in mijn opstel "Enkele a r g u m e n t e n tegen h e t

naturalisme", (1995).

^ Vanuit een a n d e r beginpunt, komen we hier uit op een p u n t waar we ook bij (1)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen