Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 176

164 J . P . VERHOOGT

nauwelijks tot de sociale wetenschappen is doorgedrongen. Over verzui-

ling wordt namelijk slechts gesproken in termen van een veelheid van

maatschappelijke organisaties die tezamen een buffer en intermediair

tussen burger en staat vormen. Daarmee worden die organisaties in feite

op één formele noemer gebracht waarmee de sociale en politieke weten-

schappen de oproep van Richard Mouw in de wind slaan: "What God

has separated let no social scientist try to homogenize" (Mouw 1990, 282).

Overigens dient in dit verband te worden gewezen op het verschil in

loopbaan van het begrip 'souvereiniteit in eigen kring' en het katholieke

'subsidiariteitsbeginsel', waarin wordt gesteld dat wat door lagere maat-

schappelijke of politieke organen kan worden verricht niet aan hogere

organen dient te worden overgedragen. Het subsidiariteitsbeginsel heeft

zich namelijk wel een vooraanstaande plaats in de sociale en politieke

wetenschappen weten te verwerven en staat momenteel vooral sterk in

de belangstelling van Europese politici en bestuurders. Het blijkt

namelijk een handzaam instrument te zijn om de formele competenties

van de diverse bestuurslagen tussen Brussel en de deelnemende landen

van de Europese Gemeenschap af te bakenen.

Opgemerkt kan worden dat verzuilde organisaties in de Nederlandse

sociale rechtsstaat zoals die vanaf eind 19e eeuw werd opgebouwd een

sleutelrol hebben vervuld. Dat blijkt o.a. uit het feit dat de overheid in

haar sociale wetgeving de eigen verantwoordelijkheid van die orga^

nisaties respecteerde en als het ware in haar beleid inbouwde. Het bouw-

werk der verzuilde organisaties bleef in feite tot in de jaren zestig in ons

land in tact. Want hoewel deze organisaties tijdens de Tweede Wereld-

oorlog ondergronds moesten, vond, misschien wel juist daardoor en

doorbraakpogingen ten spijt, na de oorlog een krachtige herzuiling van

de Nederlandse samenleving plaats. Het op overleg en consensus aange-

legde verzuilde maatschappelijke en politieke bestel vormde vervolgens

de basis voor een voorspoedig herstel van de na-oorlogse Nederlandse

economie.

Aan het begin van de jaren zestig vindt er een breuk in het politieke

en maatschappelijke leven in Nederland plaats die voor een belangrijk

deel veroorzaakt wordt door de omslag van de herstel-economie in een

expansie-economie. Deze economie vormt namelijk de basis voor de op-

en uitbouw van de Nederlandse verzorgingsstaat die de voornaamste

katalysator wordt van een proces van radicale modernisering en rationa-

lisering van de Nederlandse samenleving. Dat proces verloopt in twee

fasen.

In de jaren zestig en ten dele zeventig wordt op dat moderniserings-

en rationaliseringsproces een stempel gezet door het Nederlandse

bedrijfsleven en de economie. Daarin voltrekt zich, mede onder druk

van de vrije Europese markt, een grondige reorganisatie en modernisatie

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen