Medische psychologie - pagina 186

184 Chatrou

rookgedrag en worden interventiemogelijkheden, toegespitst op de ziekenhuissituatie,

besproken.

De schadelijke stoffen in tabak

Tabaksrook bevat duizenden gifstoffen. De bekendste stoffen in tabaksproducten die

verantwoordelijk worden geacht voor de schadelijke effecten op het menselijk lichaam zijn

teer, nicotine en koolmonoxide. Teer is een verzamelnaam voor de vele in water

oplosbare deeltjes die zich in tabaksrook bevinden. Teer heeft een co-carcinogene

werking (het kan de vorming van tumoren doen toenemen) en kan bovendien

veranderingen in het erfelijk materiaal veroorzaken waardoor kankercellen kunnen

ontstaan.^' Nicotine behoort tot de alkaloïden en beïnvloedt het centrale en autonome

zenuwstelsel. Nicotine wordt verantwoordelijk geacht voor de verslavende werking van

tabak: het bereikt binnen 7 seconden de hersenen. De roker wordt dus op zijn wenken

bediend. Maar nicotine heeft ook invloed op vele andere organen. Kleine hoeveelheden

werken stimulerend en grote hoeveelheden werken sederend. Via het stimulerend effect

dat nicotine heeft op de productie van adrenaline, wordt het hart beïnvloed alsook de

perifere bloedvaten, de bloedplaatjes, het klonteren van het bloed en het metabolisme

van vetten en koolhydraten.^ Tabaksrook bestaat voor 1 tot 5% uit koolmonoxide (CO);

een giftig gas. De binding tussen CO en hemoglobine (de zuurstof-transporteur van het

bloed), is 200 maal beter dan tussen hemoglobine en zuurstof. Daardoor kan een

zuurstoftekort in alle organen ontstaan. Uiteraard is dit voor het functioneren van het hart

en andere vitale organen erg bedreigend, maar ook de foetus van de rokende zwangere

vrouw kan hierdoor ernstig beschadigd worden.

IVIortalitelt en morbiditelt

In 1981 berekenden Doll and Peto^ dat 25% tot 40% van de rokers vroegtijdig sterft als

gevolg van hun rookgewoonte. Mannelijke rokers hebben een 1,7 maal zo grote kans op

een voortijdige dood dan mannelijke niet-rokers en die kans neemt toe tot 2,0 voor

mannen die twee pakjes per dag roken.'" Elk jaar sterven er 2,5 miljoen wereldburgers

aan de gevolgen van roken," waaronder ruim 500.000 Europeanen (waarvan bijna

90.000 vrouwen).'^ In de Europese Unie kon in 1990 (toen nog 12 landen) 15% van alle

sterftegevallen aan roken worden toegeschreven.'^ In de Verenigde Staten stierf zelfs

20% aan een aan roken gerelateerde ziekte (resulterend in 420.000 tabaksdoden in

1994).'"

Nicotine en koolmonoxide worden als de hoofdschuldigen voor de vroegtijdige sterfte

gezien.'^ Het risico op een vroegtijdige dood is afhankelijk van de dosis, maar is

aanzienlijk: schattingen lopen uiteen van SVz tot 15 jaar volgens sommige

onderzoekers,'^''^ tot zelfs 21 jaar volgens andere onderzoekers.'^" Het verlies in

levensverwachting ten gevolge van roken is het grootst in de leeftijdscategorie 35 tot 69

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen