Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 97

De vele 'opvoedingen'

W. DE HAAS

Inleiding

Het ligt in de bedoeling in deze bijdrage in de eerste plaats globaal de

weg te schetsen die het christelijk onderwijs, als één der wegen der

opvoeding, is gegaan. Vervolgens is er aandacht voor een pluralistisch

klimaat waarin een pedagogisch-didactisch denken en handelen vanuit

een specifieke wereld- en levensbeschouwing dreigt te stagneren.

Tot slot wordt gepoogd een allereerste begin van een antwoord te

vinden op de vraag of de heterogene ervaringen die jeugdigen tegen-

woordig opdoen, ook en vooral in de universitaire wereld, noodzake-

lijkerwijs een verlammend effect hebben op de gedachte aan stelsel-

matige vorming.

De maatschappelijke en culturele pluriformiteit heeft in Nederland in

de, zeg, afgelopen honderdvijftig jaar, tot een ononderbroken discussie

over de grondslag van geïnstitutionaliseerde vormen van opvoeding en

onderwijs geleid. Er werden voorstellen gedaan om zoveel mogelijk

tegemoet te komen aan de diepste levensovertuiging van de verschil-

lende bevolkingsgroepen. Het ideaal van G. Groen van Prinsterer om de

overheidsschool naar gezindheden te splitsen, is wellicht het bekendste

(Oosterlee 1929, 278). Uiteindelijk heeft de 'schoolstrijd', die in 1920 met

politieke middelen werd beslecht, de scherpe tweedeling in openbaar en

bijzonder onderwijs gebracht. Echt rustig en vredig is het na de

pacificatie overigens nooit geworden. Verwonderlijk is dat natuurlijk

niet, want de financiële gelijkstelling van de twee genoemde soorten

onderwijs die werd bedongen, impliceerde allerminst de aanvaarding

door allen van de levens- en wereldbeschouwelijke verschillen binnen

opvoeding en onderwijs.

Zo signaleerde T.M. Gilhuis in het begin van de jaren zeventig op-

nieuw beweging aan het front en publiceerde zijn brochure De gezamen-

lijke school: vóór of tégen? Daarin typeerde hij, in navolging van G. Stellin-

ga, het ideaal achter die 'gezamenlijke school' als volgt: "een school,

waar niet één overtuiging de grondslag is en die niet alleen die éne over-

tuiging als waarheid voor iedereen erkent; maar integendeel een school,

waar de leerlingen net als later in de maatschappij, mensen en kinderen

van eigen en andere levens- en geloofsovertuigingen o n t m o e t e n "

(Gilhuis, 91).

Gilhuis, zelf nadrukkelijk een voorstander van christelijk onderwijs,

nam dat'onverdeeld-naar-de-openbare-school'-ideaalvan Stellinga serieus

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen