Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 26

14 R. FERNHOUT

Schrift als 'bril' nodig, ook thans niet om de natuur beter te leren kennen

maar, om God zelf beter te leren kennen, eerst als Schepper en dan als

Verlosser (Inst. I, 6, 1). Art. 2 en Calvijns 'bril' hebben dus niets met

wetenschappelijke kennis te maken, maar juist met, om Kuypers

woorden te gebruiken, kennis van de 'verzoening'. Ze kennen geen

afzonderlijk waarde toe aan de natuur, maar maken haar geheel onder-

geschikt aan de context van zonde en genade.

Ook Kuypers kijk op Christus als 'eeuwig Woord' en Scheppings-

middelaar blijkt aanvechtbaar. Deze opvatting stoelt kennelijk, hoewel

Kuyper dat niet met zoveel woorden zegt, op de proloog van het evangelie

naar Johannes. Inderdaad spreekt deze proloog over Christus als het

Woord van God en er is niets op tegen om Hem Scheppingsmiddelaar te

noemen. Maar van een omzetten van Gods gedachten in geschapen

'woorden' (het geheel van de natuur), lezen we niets. Wel vinden we de

dramatische 'cesuur', die we later in art. 2 van de Nederlandse geloofs-

belijdenis en bij Calvijn zullen tegenkomen, ook reeds hier: de Schep-

pingsmiddelaar was in de door Hem geschapen wereld en deze kent

hem niet, Hij kwam zelfs tot de zijnen en dezen nemen Hem niet aan

(Joh. 1: 10-11). Aan wie Hem, door een wonder Gods, wél hebben aan-

genomen, leert Hij niet de aard van de schepping kennen, maar doet Hij

de Vader kennen (Joh. 1: 12-13; 18). Tegen deze achtergrond moeten we

de woorden verstaan waarmee Johannes de Doper Jezus aanwijst: "Zie

het lam Gods, dat de zonde der wereld wegneemt" (Joh. 1: 29). Het 'eeu-

wige Woord' wordt het offerlam voor een door en door verworden schep-

ping. Hem hiernaast een afzonderlijke rol toe te kennen in het weten-

schappelijke verstaan van het 'boek van de natuur' is een anti-climax.

Nu kan niet ontkend worden dat Kuypers opvatting aangaande de

schepping als 'verwoorde gedachte van God' teruggaat op een oeroude

traditie binnen de kerk. Van oudsher hebben christenen, onder invloed

van het Griekse denken, verdedigd, dat de schepping een 'logische'

structuur heeft, omdat zij door de Logos (Woord) van God (de preëxistente

Christus) is geschapen. Deze opvatting bracht ook met zich mee dat het

denkvermogen, de 'logos', van de mens bepalend werd geacht voor het

mens zijn, hoe verschillend men ook de relatie tussen dit vermogen en

andere vermogens in kaart bracht. Kuyper zelf heeft vanuit deze

gedachte de glorie van de wetenschap verdedigd:

Het is Gods eere, dat er wetenschap in den lande zij. Zijn gedachte, zijn

Aóyoq, mag niet ongekend en onnagespeurd in den KÓa|ioq blijven schuilen.

Hij schiep ons als logische wezens, opdat we zijn Aóyoc, zouden naspeuren,

uitbrengen, zelf bewonderen en doen bewonderen. (1889, 14)

Ook de door de ongelovige beoefenaar van wetenschap verworven

kennis is volgens Kuyper vrucht van de relatie die deze als logisch

wezen tot de Logos als Scheppingsmiddelaar bezit (vgl. 1911, I, 247). We

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen