Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 153

WAT BEDOELEN WE MET: DE WETENSCHAP HEEFT GRENZEN? 141

kennis verwerven we slechts door de wetenschap. Dit is echter een

weinig imponerende suggestie. Want als de scepticus gelijk zou hebben,

dan moet men niet alleen een scepticus zijn inzake kennis op basis

van zintuiglijke perceptie maar ook inzake wetenschappelijke kennis.

Immers, wetenschap is onbestaanbaar zonder zintuiglijke perceptie en

daardoor verworven kennis. En wat geldt voor de zintuiglijke perceptie,

geldt ook voor onze overige aangeboren en door rijping en scholing tot

ontwikkeling gekomen kenvermogens: zonder kennis die we hebben op

basis van de werking van deze vermogens is wetenschap onmogelijk.

Nicholas Rescher stelt daarom terecht dat "even in the strictly

cognitive domain, scientific knowledge is only one sort of knowledge:

there are other valid epistemic and intellectual projects apart from the

scientific". En hij voegte daar aan toe:

The facts to which science addresses itself are ... those that arise from

intersubjectively available observation rather than personal sensibility. ...

This quantative orientation of our natural science means that the qualitive,

affective, evaluative dimension of human cognition is bypassed. Our know-

ledge of the value dimension of experience—our recognition as such of these

features of things in virtue of which we deem them beautiful or delightful or

tragic—remains outside the range of science. ... Scientific awareness does

not teach us to enjoy and appreciate. (1984, 209-210)

Dus: naast kennis op basis van wetenschap is er ook andere kennis—

kennis die niet rust op wetenschappelijk onderzoek, zoals o.a. de kennis

van morele normen en andere evaluatieve waarden.

(2) In de kentheorie wordt vaak een onderscheid gemaakt tussen 'know-

ledge of truths' en 'knowledge by acquaintance' (vgl. bijv. Russell 1948,

46 e.v.), of, in het Nederlands, tussen kennis van waarheden en

vertrouwdheidskennis. Door eigen ervaring ben ik vertrouwd met de

smaak van wijn, met het gevoel van een ribbelig oppervlak, de kleur van

pioenrozen etc. Deze vertrouwdheid kan men ook kennis noemen,

'knowledge by acquaintance'. Ook wanneer ik omgang heb met een

vriend, is die omgang zelf kennis te noemen. Ik kan zeggen; ik ken Rik.

Iemand anders echter, die niet deze persoonlijke omgang met hem

heeft, zal niet zeggen: 'ik ken Rik', hoewel hij heel wat waarheden over

Rik kan weten. Hij kan bijv. weten waar Rik geboren is, wat voor werk

hij heeft etc. Deze laatste vorm van kennis kan men ook 'propositionele

kennis' ('knowledge of truths') noemen.

Nu zou men kunnen betogen dat de wetenschap altijd streeft naar

kennis van waarheden, d.w.z. naar propositionele kennis. Wetenschap-

pelijke kennis zelf is nooit vertrouwdheidskennis, alhoewel ze er in

belangrijke mate op gebaseerd is. Immers, hoe kan een theorie over

kleuren, zoals die van Newton (of Goethe), bestaan zonder vertrouwd-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen