Medische psychologie - pagina 41

Diabetes mellitus bezien vanuit psychologisch perspectief 39

tegenwoordig veel van de vroeger voorgeschreven eetrestncties met meer nodig

worden geacht, verliezen patiënten de vrijheid onbezorgd te eten en te drinken wat en

wanneer men maar wil Telkens weer wordt de persoon met diabetes geconfronteerd

met de noodzaak de balans te bewaren tussen voeding, inspanning en insuline

De sterke wisselwerking tussen emoties ('stress') en de bloedglucoseregulatie vormt

een specifiek probleem voor mensen met diabetes Traditioneel werd

diabetespatiënten door de arts een aantal leefregels meegegeven, waaronder het

advies een rustig en emotioneel stabiel leven te leiden Dit advies werd ingegeven

door de wetenschap dat emotionele opwinding (boosheid, angst), via activatie van het

autonome zenuwstelsel, de bloedglucoseregulatie sterk kan ontregelen ^ Weliswaar

zijn met de komst van de moderne zelf-controle technieken en de recent ontwikkelde

snelwerkende insulinesoorten, de zelfregulatiemogelijkheden voor de patient

aanzienlijk vergroot ten opzichte van vroeger, deze toegenomen flexibiliteit kan met

altijd voorkomen dat stressreacties ontregeling van de diabetes veroorzaken

Onderzoek laat ovengens zien dat er grote inter-individuele verschillen kunnen

bestaan in stressreacties van mensen met diabetes Niet alle diabetespatiënten blijken

even stressgevoelig,''' en mensen met een met van insulineafhankelijke vorm van

diabetes (type 2), die vaak pas na het 40ste levensjaar ontstaat, blijken algemeen

gesproken anders te reageren op stress dan mensen met insulineafhankelijke

diabetes (type 1) Terwijl bij de eerste vorm van diabetes primair

bloedglucoseverhogende effecten worden waargenomen, kan stress bij type 1

diabetes zowel bloedglucoseverhogende als -verlagende effecten hebben En het zijn

juist deze sterke, vaak plotselinge bloedglucoseschommelingen die door patiënten als

bijzonder belastend en frustrerend worden ervaren

Behalve langs fysiologische weg kan stress ook indirect de diabetesregulatie nadelig

beïnvloeden Wanneer iemand gespannen is kan het gemakkelijk gebeuren dat hij of

ZIJ, al dan met bewust, een of meerdere insuline-injecties overslaat, minder frequent

de bloedglucose controleert, maaltijden overslaat of juist meer eet dan gewoonlijk, en

teveel alcohol nuttigt

Belangrijk is ons te realiseren dat mensen met diabetes nog al eens, bijvoorbeeld op

school of op het werk, geconfronteerd worden met onbegnp en negatieve

omgevingsreacties die voor veel spanning en verdriet kunnen zorgen Met name

kinderen en adolescenten voelen zich vaak vanwege hun diabetes 'minder' dan hun

leeftijdgenoten en proberen soms hun ziekte voor de buitenwacht te verbergen In

onze samenleving lijkt diabetes mellitus de laatste jaren weliswaar in toenemende

mate sociaal geaccepteerd, dit neemt met weg dat mensen met diabetes in het sociale

verkeer geregeld worden geconfronteerd met onwetendheid en negatieve reacties

Evenals bij andere chronische aandoeningen is er op een aantal terreinen sprake van

een sociale achterstandspositie ^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen