Vinden en zoeken: het bijzondere van de Vrije Universiteit - pagina 68

56 A . p . BOS

invloed van de wetenschapsvisie van Bertrand Russell, die elke levens-

beschouwelijke invloed op de wetenschap definitief wilde uitbannen,

kan ook demonstreren, hoezeer wetenschap geleid wordt door een

v/etenschzps-visie-met-levensbeschouwelijk-karakterl

De wetenschapstheorie van de neo-positivisten formuleert namelijk

niet slechts puur descriptief de feitelijke gang van zaken in het weten-

schappelijk bedrijf, maar schrijft, prescriptief, voor wat men binnen de

wetenschappelijke discussie mag toelaten en wat niet. En de moderne,

twintigste eeuwse mens is, in zijn beleving van de werkelijkheid, in zijn

ervaring van een 'Godsverduistering', en in zijn ondergaan van de

ineenstorting van de oude politieke partijen en gevestigde autoriteiten in

grote mate een product van de macht van die wetenschapsvisie en de

door haar voorgeschreven scheiding van een terrein van publieke weten-

schappelijke discussie en een privé-terrein daarbuiten. Naar dat privé-

terrein zijn de normen en waarden en de levensbeschouwing ter zijde

geschoven als naar de speelplaats voor de vrije tijd. En met de erkenning

van het belang dat het individu aan de zaken op dat terrein kan hechten,

is tegelijkertijd bewerkstelligd, dat het terrein van de publieke weten-

schappelijke discussie daarvan volstrekt gezuiverd is. De pluraliteit is

onschadelijk gemaakt door ze buiten het publieke discours op te bergen,

in een tolerantie met repressief karakter. Maar dat 'methodisch atheïsme'

van de publieke discussie heeft een volledige 'atheïsering' van het

publieke debat tot gevolg gehad. Want de moderne mens heeft zich

ontwikkeld naar het beeld dat het moderne wetenschapsideaal van hen

heeft gepresenteerd. De moderne mens heeft zich aangepast aan het 'no

nonsense'-ideaal van de positivisten, omdat ook in de twintigste eeuw de

wetenschap als cultuurvormende factor niet in betekenis is verminderd

maar versterkt. Daarvan zijn de effecten in de vorming van de achtereen-

volgende kabinetten Lubbers, in het verlies van herkenbaarheid van tra-

ditionele politieke groeperingen en in de volstrekte secularisering van de

grote kerkelijke groeperingen, maar ook in de sterk gestegen uitkerings-

fraude en de toename van vandalisme en criminaliteit thans te zien.

En die gevolgen beperken zich niet tot geestelijke schade in de zin van

een dehumanisering van de moderne mens en toenemende vervreem-

dingseffecten. Die gevolgen zullen ook in toenemende mate materiële

consequenties hebben. Wanneer de overheid geen kans meer ziet de

kosten van het regelontwijkend gedrag van de burgers, de criminaliteit

en het gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel te financieren, zal de

samenleving zeer waarschijnlijk de universiteiten ter verantwoording

roepen voor haar falen als cultuurvormende instellingen. Dan zal ook de

voosheid blijken van de instituten voor (wetenschappelijke!) ethiek die

allerwegen als noodvoorzieningen uit de grond zijn gestampt en van de

plotselinge zorg voor 'normen en waarden' in het onderwijs. Zolang die

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen