Medische psychologie - pagina 32

30 Van der Ploeg

('zichtbare activiteiten en zichtbare verandenngen bij het individu, waaronder

verandenngen in activiteiten, medische consumptie, verbaal en non-verbaal

ziektegedrag') Dit is schematisch weergegeven in figuur 3

Figuur 3

Ziekte van 'disease' tot 'illness'

Ziekte -> betekenis- - aanpassing -+ ziektegevoel/

(disease) verlening of coping ziektegedrag

(illness)

Factoren van invloed op ziekte, opgevat als 'illness', en ziektegevoel

Ervaren stress en derhalve ook ziektegevoel, ziektebeleving en ziektegedrag (ziekte

opgevat als 'illness') kunnen te maken hebben met' ^

- de soort (be)dreiging of ziekte Een hartinfarct, bij voorbeeld, geeft vanwege de

grote mate van onvoorspelbaarheid, hulpeloosheid en hoge sterftekans, extreme

spanning, angst en stress,

- duur, intensiteit en frequentie van de ervaren bedreiging of ziekte De duur in

samenhang met intensiteit en frequentie zij n van groot belang Afgezien van de

invloed en de betekenis van een ernstige aandoening blij kt tevens uit het

voorgaande dat regelmatig enkele klachten hebben, ook om aanpassing vraagt

Deze voortdurende aanpassing aan regelmatige (chronische) klachten zou wel

eens een grotere invloed op het welbevinden, de kwaliteit van leven en de

psychische gezondheid kunnen hebben dan de aanpassing aan een acute, ernstige

ziekte,

- beheersbaarheid van de bedreiging of ziekte Het hebben van controle, of de

wetenschap dat men controle kan uitoefenen (nemen van medicatie, treffen van

maatregelen) zal maken dat de ervaren spanning afneemt Onbeheersbare

dreiging en ziekte zal tot extreme spanning leiden In het algemeen kan men zelfs

stellen 'hoe meer controle, hoe minder stress' In onderzoek is de invloed

nagegaan van echtscheiding op het functioneren van het immuunsysteem De

partner die de scheiding aanvroeg en in gang had gezet (die dus de situatie

controleerde) had minder negatieve stressresponsen, een betere gezondheid en

een beter functionerend immuunsysteem dan de andere partner ^ Gedwongen

passiviteit zal - ook in een behandelingssituatie - zorgen, spanning en angst geven

Als de patient controle ervaart of enige controle over het diagnostisch proces en de

behandeling kan uitoefenen, zal daarmee de ervaren spanning afnemen Wellicht

dat daarom ook patiënten die mee beslissen bij het vaststellen van een

therapeutisch plan een grotere therapietrouw (compliance) vertonen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen