Medische psychologie - pagina 170

168 Lindeboom

hield ik voorlopig vast aan deze hypothese, en ging voort met het onderzoeken van de

visuele herkenning door Lex de meest uiteenlopende stimuli voor te schotelen. Het

defect in de herkenning van natuurlijke objecten bleek te gelden voor allerlei klassen

van dieren en planten. Gemiddeld werd minder dan 50% hiervan correct benoemd.

Stimulus en respons waren meestal, maar niet altijd nauw aan elkaar verwant. In tabel

1 staan de meest afwijkende benoemingen die aan plaatjes van dieren werden

gegeven.

Tabel 1

Opmerkelijke fouten in de benoeming van dieren

Stimulus Respons

zebra hert

zwijn stekelvarken

kikker eend

gier kip

lepelaar antiloop

flamingo giraf

pinguïn walvis

struisvogel dromedaris

Gebruiksvoorwerpen werden slechts sporadisch fout benoemd. Enkele malen betrof

het objecten zonder een karakteristieke vorm, zoals een kogellager (benoemd als

'nootje') en een baksteen (benoemd als 'schuurblok'). In andere gevallen ging het - net

als bij natuurlijke objecten - om verwarring tussen leden uit 'families van ven/vante

objecten, zoals een speld, spijker en schroef. Ongeacht de categorie hadden de foute

benoemingen veel weg van een gok, die bij gebrek aan een nadere bepaling was

gebaseerd op een slordige selectie uit de kenmerken van de stimuli. De omschrijving

'lange nek, lange poten' is bijvoorbeeld van zowel van toepassing op een flamingo als

op een giraf, een struisvogel en een dromedaris. In deze zin was er zeker sprake van

een onvolledige kenmerk-analyse, maar het leek eerder of de kenmerkende details

hun relevantie waren kwijtgeraakt dan dat ze niet werden waargenomen. Met andere

woorden. Lex scheen gewoonweg niet te weten hoe de objecten in kwestie er

uitzagen. Om dat na te gaan vroeg ik hem het uiterlijk van een aantal dieren te

beschrijven. Zulke beschrijvingen bleken inderdaad vaak onvolledig, irrelevant of zelfs

foutief. Een bij was 'klein en rond', een kameel had 'lange poten en een lange nek' en

een spin werd aangeduid als 'klein, met vier pootjes'. Ook vragen naar specifieke

eigenschappen van dieren wist hij slecht te beantwoorden; hij meende bijvoorbeeld

dat een kikker zwart was en een kraai bruin. Het ging daarbij niet alleen om visuele

kenmerken, maar ook om geluiden. Varkens, beren en olifanten zouden 'blèren'.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen